اسرائیل در هفته‌های اخیر به دنبال توسعه شهرک سازی در منطقه موسوم به E1 در قدس شرقی است. طبق طرح جدید، قرار است ۳۴۰۰ واحد مسکونی در این منطقه احداث شود. پس از اعلام رسمی این طرح، بسیاری از کشورهای جهان به مخالفت با آن پرداختند. سوال این است که ماهیت این طرح چیست؟

اهمیت منطقه E1

پیشبرد این طرح، گامی حیاتی در جهت الحاق کرانه باختری به اراضی اشغالی است. اجرای این طرح، منجر به جدایی مناطقی نظیر خان‌الاحمر از منطقه فلسطینی کرانه باختری شده؛ ساکنان منطقه E1 را ناچار به کوچ اجباری خواهد کرد؛ منجر به قطع ارتباط شمال کرانه باختری از جنوب آن و در نهایت محاصره قدس شرقی خواهد شد. اسرائيل از دهه ۱۹۹۰ به منظور اتصال شهرک‌های اسرائيلی به یکدیگر، به دنبال تخریب روستاهای فلسطینی واقع در منطقه E1 و کوچاندن اجباری ساکنان آن است. اما در طول این سال‌ها همواره سازمان ملل، دیوان بین‌المللی کیفری، پارلمان اروپا و عفو بین‌الملل اعلام کرده‌اند که تخریب این روستا نقض قوانین بین‌المللی بوده و این اقدام حتی ممکن است جنایت جنگی محسوب شود. این طرح پس از سال‌ها توقف، اکنون بار دیگر در دستور کار رژیم قرار گرفته است.

مخالفت‌های بین‌المللی

پس از انتشار این طرح، بسیاری از کشورهای جهان به مخالفت با آن پرداخته و اقدام دولت اسرائیل را به شدت محکوم کردند. در این بین ۱۵ کشور اروپایی با صدور بیانیه‌ای مشترک، اذعان داشتند که طرح جدید اسرائیل با ایجاد محدودیت‌های بیشتر در کرانه باختری، چشم انداز راه‌حل دو دولتی را تضعیف خواهد کرد. وزرای خارجه ۸ کشور اسلامی نیز خواستار توقف طرح E1 شدند. در خصوص دولت آمریکا نیز، اگرچه دولت‌های پیشین این کشور به صراحت مخالفت خود با این طرح را اعلام کرده بودند، اما وزارت خارجه دولت فعلی ایالات متحده، بدون مخالفت صریح با طرح E1 و نام بردن از آن، صرفاً مخالفت خود با الحاق کرانه باختری به اسرائيل را اعلام کرد که این امر نشان‌دهنده باز بودن دست دولت اسرائيل در پیشبرد این امر توسط دولت فعلی آمریکا است.

شهرک سازی‌ها در کرانه باختری

اسرائیل در جریان جنگ ۶ روزه در سال ۱۹۶۷، کرانه باختری را به اشغال خود درآورد. اما به موجب قطعنامه ۲۴۲ شورای امنیت سازمان ملل، ارتش اسرائیل پس از پایان جنگ از این منطقه عقب‌نشینی کرده و دولت این رژیم نیز موظف شد تا در منطقه کرانه باختری شهرکی احداث نکند. اما بنابر گزارشات معتبر، رژیم اسرائیل تا به امروز حدود ۱۶۰ شهرک جدید غیر قانونی در منطقه کرانه باختری احداث کرده و حدود ۷۰۰ هزار اسرائیلی نیز اکنون در این مناطق ساکن شده‌اند.

نزاع شهرک‌نشینان با ساکنان کرانه باختری

شهرک‌نشینان اسرائيلی که عمدتاً گرایشات نژادپرستانه و ملی‌گرایانه افراطی دارند، در طول این سال‌ها همواره ساکنان فلسطینی کرانه باختری را مورد آزار و اذیت قرار داده و با حمله به روستاهای فلسطینی،‌ بسیاری از ساکنان این مناطق را کشته و یا آواره کرده‌اند. بنابر آمار سازمان ملل، از ابتدای سال جاری میلادی بیش از ۱۴۳۰ حمله از جانب شهرک‌نشینان به فلسطینیان صورت گرفته است که طی آن ۷۶ فلسطینی جان خود را از دست داده، حدود ۹۰۰ فلسطینی مجروح و بیش از ۲۳۰۰ نفر نیز آواره شده‌اند. اخیراً نیز شماری از شهرک‌نشینان با حمله به روستای فلسطینی قصره، این منطقه را به مدت چند روز محاصره کرده و آب و برق ساکنان این منطقه را نیز قطع کردند. این اقدام به حدی مورد هجمه بین‌المللی قرار گرفت که در نهایت حتی نتانیاهو نیز ناچار به موضع‌گیری علیه آن شد.

کارکرد انتخاباتی برای نتانیاهو

 به ادعای برخی تحلیلگران، نتانیاهو برای جلب رضایت شهرک‌نشینان در تلاش است تا با اعطای برخی از امتیازات نظیر مجوز توسعه شهرک‌سازی در کرانه باختری، این افراد را در انتخابات آتی همچنان با خود همراه سازد. از این رو، بزالل اسموتریچ، رئیس حزب صهیونیسم مذهبی که خود یک شهرک‌نشین است، پس از انتشار طرح توسعه شهرک سازی در منطقه E1، به شدت از این طرح تمجید کرده و آن را «پایانی بر توهم دو کشوری» دانست.

جمع‌بندی

پیشبرد این طرح، با قطع اتصال مسیر زمینی میان بیت لحم و رام‌الله، عملاً امکان تاسیس یک کشور فلسطینی در کرانه باختری را منتفی می‌کند‌ و گامی دیگر در راستای الحاق کرانه باختری محسوب می‌شود؛ گامی که نتانیاهو به دلیل کسب دستاوردهای انتخاباتی، حاضر شده است فشارهای بین‌المللی ناشی از آن را تحمل کند.