هفته گذشته، جان رتکلیف، رئیس آژانس اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا) در سفری اعلام‌نشده و غیرمعمول به مسکو رفت تا با ولادیمیر پوتین دیدار کند. این سفر از این جهت غیرعادی محسوب می‌شود که تاکنون مذاکرات صلح در اوکراین بر عهده استیو ویتکاف و جارد کوشنر بوده است. نکته قابل توجه نیز این است که آخرین باری که رئیس سیا به روسیه سفر کرد، نوامبر ۲۰۲۱ بود؛ زمانی که ویلیام جی. برنز به مسکو رفت تا به مقام‌های روسیه اطلاع دهد که ایالات متحده از برنامه‌های ولادیمیر پوتین برای حمله به اوکراین آگاه است. به نظر می‌رسد سفر رتکلیف به مسکو نیز حاوی هشدارهایی جدی به پوتین بوده باشد.
 
اراده پوتین برای تشدید تنش در اروپا

در ماه‌های گذشته گزارش‌های متعددی از حملات پهپادی/راکتی با مبداً ناشناخته به کشورهای عضو ناتو منتشر شده است. چند روز پیش آلمان روسیه را به دست داشتن در حمله پهپادی به فرودگاه لایپزیگ-هاله متهم کرد؛ اقدامی که نشان‌دهنده تازه‌ترین و یکی از جدی‌ترین نقاط تنش در روابط دو کشور از زمان آغاز تهاجم مسکو به اوکراین است. چنین اقداماتی برای تصعید تنش با ناتو ممکن است آمریکا را وادار کرده باشد تا به مسکو هشدار اقدامات تلافی‌جویانه دهد. چه اینکه به گزارش سی‌ان‌ان ارزیابی‌های اطلاعاتی آمریکا نشان می‌دهد که ولادیمیر پوتین ممکن است در چند سال آینده تلاش کند با انجام یک حمله محدود به یکی از کشورهای عضو ناتو، میزان عزم و اراده این ائتلاف را بیازماید.

علاوه بر این، گزارش‌های اطلاعاتی غیررسمی دیگری نیز نشان می‌دهند پوتین ممکن است دست به یک اقدام نظامی ناگهانی در اوکراین بزند. مطابق اخبار، اوکراین اطلاعاتی در اختیار دارد که نشان می‌دهد روسیه در حال برنامه‌ریزی برای آغاز حملات زمینی جدید علیه کی‌یف و چرنیهیف است. اخیراً پاول پالیسا، معاون دفتر ریاست‌جمهوری اوکراین، به خبرنگاران گفت بر اساس اطلاعاتی که اوکراین دریافت و صحت آن را تأیید کرده است، مقام‌های سیاسی کرملین به فرماندهان ارشد ارتش روسیه مأموریت داده‌اند برای حمله به این دو شهر برنامه‌ریزی و مقدمات آن را فراهم کنند. حمله زمینی مجدد به کی‌یف می‌تواند نه تنها معادلات میدان نبرد را تغییر دهد، بلکه تلاش‌های ترامپ برای پایان جنگ را نیز از بین ببرد.

نکته جالب توجه این است که به گزارش واشنگتن‌پست، سفر رتکلیف به مسکو نتوانست پوتین را متقاعد کند که تنش‌ها را در جنگ اوکراین کاهش دهد و به نظر می‌رسد که این سفر، برعکس، عزم روسیه را برای دستیابی به پیروزی نظامی تقویت کرده است. رتکلیف به مقامات اطلاعاتی روسیه هشدار داد که اگر جنگ ادامه یابد، موقعیت مسکو تضعیف خواهد شد و خواستار بازگشت به مذاکرات شد؛ اما پوتین این تلاش برای ارتباط را به عنوان نشانه ضعف تلقی کرد. پوتین به طور علنی اعتماد خود را به موقعیت مسکو نشان داد و همچنان معتقد است که زمان به نفع روسیه است.
 
پشتیبانی فنی روسیه از برنامه موشکی ایران

جدای از بحث جنگ در اوکراین، یکی دیگر از محورهای احتمالی دیدار رتکلیف با پوتین، حمایت مسکو از تهران در جنگ با آمریکا می‌تواند باشد. اگرچه از همان ابتدای جنگ گزارش‌های متعددی دال بر کمک اطلاعاتی روسیه برای هدف‌قراردادن نیروهای آمریکایی در منطقه و همچنین ارسال قطعات تولید موشک و پهپاد به ایران دیده شده بود؛ اما اخیراً اخبار جدیدی راجع به پشتیبانی فناورانه روسیه از ایران منتشر شده که طبق آن، مسکو به ایران کمک‌هایی برای ساخت موتور موشک سوپرسونیک ارائه کرده است. این موشک‌ها قابلیت و شانس بیشتری برای آسیب به کشتی‌های نظامی آمریکایی را دارند. ممکن است  آمریکا به دلیل نگرانی از ارسال این فناوری موشکی از روسیه به ایران رتکلیف را به مسکو فرستاده باشد.
 
در مجموع، سفر غیرعلنی جان رتکلیف به مسکو را می‌توان تلاشی برای ارسال پیام‌های هشدارآمیز به کرملین درباره تشدید تنش در اروپا، ادامه جنگ اوکراین و احتمال گسترش درگیری به قلمرو ناتو دانست. هم‌زمان، احتمال برنامه‌ریزی روسیه برای حملات جدید در اوکراین نگرانی واشنگتن را افزایش داده است. از سوی دیگر، حمایت فنی و موشکی احتمالی مسکو از تهران، به‌ویژه در زمینه توسعه موتورهای موشکی، می‌تواند محور مهم دیگری در گفت‌وگوهای رتکلیف و پوتین بوده باشد.