سفر ترامپ به پکن در حالی به پایان رسید که به نظر می‌رسد طرف چینی و آمریکایی به توافق مشخصی در خصوص موضوعات و پرونده‌های میان‌شان نرسیده‌اند. این سفر بیش از اینکه یک دستاورد عینی برای شی و ترامپ داشته باشد، غالباً شامل اظهاراتی از سمت رهبران دو کشور بود که به طور متناقضی رنگ‌و‌بوی بدبینی و خوش‌بینی را در آینده روابط می‌داد. نشانه‌ها حاکی از عدم تغییر در سیاست‌های آنان بود.

تایوان؛ موضع تند شی و تداوم ابهام راهبردی ترامپ

در خصوص تایوان، طرفین به هیچ نتیجه‌ای نرسیده‌اند. شی صراحتاً به ترامپ هشدار داد که مسئله تایوان می‌تواند موقعیت خطرناکی را برای آمریکا و چین ایجاد کند و آن‌ها را به سمت یک درگیری ببرد که موضع تندی محسوب می‌شود. اما ترامپ حین و پس از سفر، سیاست همیشگی آمریکا در ایجاد ابهام راهبردی در خصوص تایوان را ادامه داد. او پس از سفر گفت که علی‌رغم درخواست شی، هنوز تصمیمی برای آن نگرفته است. 24 میلیارد دلار کمک و فروش تسلیحات به تایوان نیز هنوز در وضعیت انجماد قرار دارد. اگرچه این اظهارات نگرانی تایوان را افزایش می‌دهد اما در مجموع، شی به امتیاز خاصی در مورد تایوان دست نیافت.

ایران؛ گفتگوهای بی‌سرانجام

به نظر می‌رسد گفتگوی شی و ترامپ در مورد ایران نیز بی‌نتیجه بوده باشد. ترامپ در این سفر همکاری‌های نظامی پکن و تهران و خرید نفت ایران را هدف قرار داد. همچنین او می‌خواست از چین برای پایان جنگ با ایران کمک بگیرد. با این وجود ترامپ نه تنها در هیچکدام از این موارد موفق نبوده، بلکه حتی اعلام کرده است که در مورد لغو تحریم شرکت‌های چینی خریدار نفت ایران تصمیم می‌گیرد.

در دو مورد برنامه هسته‌ای نیز آمریکا و چین هنوز نتوانسته‌اند به نقطه مشترکی برسند. ترامپ پس از دیدار با شی بیان کرد که چین نیز با ساخت سلاح هسته‌ای توسط ایران مخالفت دارد. اگرچه این مخالفت با توجه به نگرانی‌های اشاعه‌ای طبیعی است، اما هنوز ابهاماتی در مورد انتظارات چین از برنامه هسته‌ای ایران وجود دارد که این سفر هیچکدام را روشن نکرده است. به عنوان نمونه، مشخص نیست چین نیز در مطالبه غنی‌سازی صفر دائمی یا برچیدن تأسیسات هسته‌ای ایران با آمریکا همراهی کند.

مسئله متفاوت تنگه هرمز

به ادعای رویترز، شی و ترامپ با یکدیگر بر سر بازگشایی تنگه به توافق رسیدند. بلومبرگ نیز صحبت از هم‌نظری پکن و واشنگتن در این خصوص کرد. با این وجود، ترامپ پس از سفر اعلام کرد که درخواستی از چین نداشته است تا بر ایران جهت بازگشایی تنگه فشار وارد کند. چین انگیزه‌هایی برای بازکردن تنگه دارد -مخصوصاً اگر محدودیت تردد در بلندمدت همچنان شدید باقی بماند که به اقتصاد این کشور آسیب می‌رساند. اما سخن ترامپ نشان می‌دهد مذاکرات دو طرف بر سر تنگه هرمز نیز برای آمریکا موفقیت‌آمیز نبوده است.

می‌توان گفت موضع چین و آمریکا بر سر تنگه هرمز در مقایسه با مسائل به یکدیگر نزدیک‌تر باشد. با این وجود همراهی شی با ترامپ در خصوص تنگه وابسته به عوامل دیگری است که هنوز محقق نشده‌اند. به عنوان نمونه، آمریکا در ازای فشار چین بر ایران، چه امتیاز سیاسی-امنیتی به پکن خواهد داد؟ یا اینکه، پکن در خصوص پرونده ایران به طور کل تا چه اندازه به دیدگاه آمریکا نزدیک است؟ به عبارت بهتر، معادلات فراتر از بحث تنگه، مانع از به‌نتیجه‌رسیدن گفتگوی ترامپ با شی در این خصوص شده‌اند.

تجارت؛ دستاوردهای تأییدنشده ترامپ

او از فروش ۲۰۰ فروند هواپیمای بوئینگ به چین تمجید کرد، اما این رقم کمتر از نیمی از چیزی بود که برخی تحلیلگران و سرمایه‌گذاران انتظار داشتند. ترامپ همچنین تأیید کرد که او و شی جین‌پینگ درباره «احتمال همکاری برای ایجاد چارچوب‌های کنترلی» در زمینه توسعه و به‌کارگیری سیستم‌های هوش مصنوعی گفت‌وگو کرده‌اند. پکن هیچ‌یک از این توافق‌ها را تأیید نکرد و بوئینگ نیز در پاسخ به درخواست‌ها برای تأیید این فروش، واکنشی نشان نداد.

در مجموع، دیدار ترامپ و شی در پکن بدون دستاورد مشخص پایان یافت و اختلافات اصلی دو کشور پابرجا ماند. در مسئله تایوان، شی موضعی هشدارآمیز گرفت و ترامپ نیز ابهام راهبردی آمریکا را حفظ کرد. گفت‌وگوها درباره ایران، از جنگ و خرید نفت تا برنامه هسته‌ای، به نتیجه ملموسی نرسید و در موضوع تنگه هرمز نیز علی‌رغم برخی نشانه‌های همگرایی، توافق عملی حاصل نشد. ترامپ همچنین از فروش ۲۰۰ هواپیمای بوئینگ و همکاری احتمالی در حوزه هوش مصنوعی سخن گفت، اما پکن و بوئینگ این ادعاها را تأیید نکردند.