چارچوب هماهنگی شیعیان عراق، در اقدام کم سابقه‌ای پیش از اتمام مهلت قانونی، علی الزیدی را به عنوان نخست‌وزیر مکلف معرفی کرد. تکلیف چنین شخصیتی حاصل مشورت، فشار و پیشنهادات مالی قابل‌ملاحظه‌ای بود که ظرف دو روز انجام گرفت. در این دو روز جلساتی در خانه فالح الفیاض با حضور محمد شیاع السودانی و نوری المالکی و چند فرد دیگر انجام گرفت و حاضران به این نتیجه رسیدند که علی الزیدی را مکلف کنند. این انتخاب حواشی بسیاری را به همراه داشت. الزیدی چالش‌های بسیاری در چینش کابینه خواهد داشت. او هنوز نتوانسته ارتباط مناسبی با سایر احزاب برقرار کند و به نظر می‌رسد این موضوع مهم‌ترین چالش وی برای کسب رای اعتماد به کابینه از سوی پارلمان و در ادامه سکانداری دولت است.

اختلافات السودانی و المالکی

اختلاف نوری المالکی، رئیس حزب الدعوه و محمد شیاع السودانی عضو سابق حزب الدعوه از زمانی شروع شد که در ابتدای دولت السودانی نوری المالکی تصور می‌کرد اختیارات بیشتری برای دخالت در امور دولت دارد اما السودانی این دخالت ها را نپذیرفته بود. سطح اختلافات السودانی و المالکی به حدی رسیده بود که بخشی از اعضای اصلی حزب الدعوه و ائتلاف دولة القانون به ائتلاف السودانی پیوسته بودند. در مراحل انتخاب نخست‌وزیری نیز دو طرف اختلاف شدیدی پیدا کرده بودند. آمریکایی ها نیز به منظور تشدید این اختلافات با رد چندین باره نخست‌وزیری نوری المالکی، تام باراک را مکلف به دیدارها و تماس‌های مکرر با السودانی کرده بودند.

اما این اختلافات زمانی پایان یافت که جنگ اخیر اسرائیل و آمریکا علیه ایران اتفاق افتاد. مواضع السودانی علیه آمریکایی‌ها، آن ها را به این نتیجه رسانده بود که السودانی دیگر نمی‌تواند گزینه مناسبی برای نخست‌وزیری باشد. السودانی در دو موضع جدی پس از هدف قرار گرفتن نیروهای الحشد الشعبی و ارتش عراق در مناطق مرزی و شهری، اختیارات بیشتری را به الحشد الشعبی به منظور پاسخ جدی به این حملات اعطا کرد. البته پیش از آن، دولت عراق هشدارهایی جدی را به دولت آمریکا داده بود.

دو رخداد دیگر، حملات به سفارت آمریکا و کمین نیروهای مقاومت در خیابان منتهی به فرودگاه بغداد نیز عصبانیت دولت آمریکا را برانگیخت و به صورت مستقیم و طی چندین پیام سیگنال منفی خود را در رابطه با نخست‌وزیری السودانی ارسال کرد.

بنابراین هر دو نامزد اصلی منصب نخست‌وزیری در عراق از سوی آمریکا رد شدند و گفته می‌شود طی نشستی که در خانه فالح الفیاض برگزار شد پیشنهادهای مالی سنگینی از سوی علی الزیدی ارائه شد و در کنار آن پست‌هایی که السودانی و المالکی در نظر داشتند در اختیار بگیرند نیز به آن ها وعده داده شد. مجموع این عوامل سبب شد تا به طور موقت، المالکی و السودانی اختلافاتشان را کنار بگذارند و علی الزیدی به عنوان نخست‌وزیر مکلف تعیین شود.

تشتت آرا در میان سران چارچوب هماهنگی

تشتت آرا در میان چارچوب هماهنگی از همان ابتدای معرفی علی الزیدی کاملا ملحوظ بود. تصویری که از اعطای تکلیف منتشر شد نشان می‌دهد که سید عمار الحکیم، شیخ همام حمودی، حیدر العبادی و ابوآلاء الولائی از غایبان بودند. در برگه منتشر شده برخلاف نوری المالکی، السودانی و هادی العامری و تعدادی دیگر که تعداد کرسی پارلمانی ائتلافشان را ذیل برگه ذکر کردند، قیس الخزعلی و عمار الحکیم و احمد الاسدی (حزب موتلف با السودانی) تعداد کرسی‌های خودشان را ذکر نکردند که نشان از حمایت شخصی و نه جناح و ائتلاف دارد. شیخ همام حمودی در کنار سایر رهبران مقاومت عراق به نوعی مخالفت خود را ابراز کرد. ابوآلاء الولائی که مسئولیت هماهنگی سران مقاومت و چارچوب هماهنگی را بر عهده دارد نیز تصور نمی‌کرد ظرف دو روز همه مسائل شکل دیگری به خود بگیرد.

یکی از مهم‌ترین عواملی که باعث خشنودی آمریکایی‌ها از انتخاب الزیدی شد، عدم انتخاب گزینه‌های اصلی چارچوب هماهنگی یعنی نوری المالکی و السودانی بود. عامل دیگر عدم رغبت جریان‌های مقاومت نسبت به شخصیت الزیدی است که رضایت آمریکایی‌ها را در پی داشته است. با توجه به اتفاقات اخیر، و در صورت رای پارلمان عراق به کابینه وزارتی و برنامه‌های دولت آتی عراق، احتمالا علی الزیدی شخصیتی ما بین السودانی و الکاظمی خواهد بود؛ شخصیتی که همچنان مذاکره و گفتگو را بر دشمنی واضح در برابر مقاومت ترجیح می‌دهد و روابط با آمریکا را نیز برای حل سریع‌تر مشکلات اقتصادی اخیر در نظر خواهد داشت.