دولت ترامپ مدعی است جنگ ایران تا کنون ۲۵ میلیارد دلار هزینه برداشته است. اما این فقط نوک کوه یخ است. کاخ سفید پیش‌تر درخواست بودجه تکمیلی ۲۰۰ میلیارد دلاری برای این جنگ را مطرح کرده است.

آمار موجودی تسلیحات بسیار بی‌رحمانه است. مرکز مطالعات راهبردی و بین‌المللی (CSIS) گزارش می‌دهد که تنها در ایران، ایالات متحده ۴۵ درصد از ذخایر موشک‌های ضربتی دقیق خود، نیمی از رهگیرهای تاد (THAAD)، نزدیک به نیمی از سامانه‌های پاتریوت PAC-3، حدود ۳۰ درصد از موشک‌های تاماهاوک و بیش از ۲۰ درصد از موشک‌های دوربرد JASSM خود را مصرف کرده است.

این فقط یک جنگ است. اگر اوکراین را هم اضافه کنیم، مجموع این مصرف به چیزی تبدیل می‌شود که خود پنتاگون در ارزیابی‌های داخلی‌اش آن را «ریسک کوتاه‌مدت» برای تمام شدن مهمات توصیف می‌کند. اینکه انبار تسلیحات تقریباً خالی شده یک مسئله است؛ اما آنچه کمتر گزارش می‌شود این است که بدون تأیید پکن، این انبار دوباره پر نخواهد شد.

چهار سلاح، چهار مشکل در جدول تناوبی

اگر به چهار سلاحی نگاه کنید که آمریکا در ایران مصرف کرده، می‌بینیم که مواد حیاتی مورد نیاز هر یک تقریباً به طور کامل از مسیر چین تأمین می‌شوند.

1.موشک کروز تاماهاوک: آمریکا بیش از ۱۰۰۰ فروند از این موشک‌ها را در ایران مصرف کرده که معادل تولید ده سال است. عملگرهای باله‌های این موشک‌ها از آهنرباهای ساماریوم-کبالت استفاده می‌کنند. چین ۹۹ درصد ساماریوم جهان را استخراج و پالایش می‌کند و از ۴ آوریل ۲۰۲۵ آن را تحت مجوز صادرات قرار داده است. برای بازسازی این ذخایر، شرکت ریتیون ناچار است به پکن رجوع کند.

2.رهگیر پاتریوت PAC-3: جستجوگر این سامانه از ساماریوم-کبالت برای هدایت استفاده می‌کند؛ لوله‌های موج‌گرد رادار نیز برای متمرکز کردن پرتو مایکروویو به همین ماده وابسته‌اند؛ و تنظیم‌کننده‌های فازی از گارنت-آهن-ایتریوم بهره می‌برند. جایگزینی بیش از ۱۲۰۰ رهگیر مصرف‌شده در ایران به حدود ۱.۲ تا ۲.۴ تُن ساماریوم-کبالت با دمای بالا و همچنین اکسید ایتریوم نیاز دارد. بین سال‌های ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۳، چین ۹۳ درصد واردات ایتریوم آمریکا را تأمین کرده است.

3.موشک کروز پنهانکار JASSM-ER : موتورهای کوچک باله‌ها و جستجوگر آن از آهنرباهای نئودیمیوم-آهن-بور (NdFeB) استفاده می‌کنند که برای پایداری حرارتی با دیسپروزیم و تربیوم تقویت شده‌اند. بدون این عناصر نادر سنگین، آهنربا در حین پرواز خاصیت مغناطیسی خود را از دست می‌دهد. مصرف حدود ۱۱۰۰ موشک معادل ۱.۵ تا ۳ تُن مواد اولیه NdFeB است. چین بخش عمده پالایش دیسپروزیم و تربیوم جهان را در اختیار دارد.

4.جنگنده F-35 : وزارت دفاع آمریکا بارها اعلام کرده که هر فروند F-35 حدود 416 کیلو عناصر کمیاب خاکی دارد. بخش حیاتی آن شامل ساماریوم-کبالت دما بالا و NdFeB تقویت‌شده با دیسپروزیم در عملگرهای موتور، سیستم‌های الکتریکی و رادار است که پکن آن‌ها را تحت مجوز قرار داده است.

در مجموع برای بازسازی ذخایر این چهار سامانه تسلیحاتی بین ۵ تا ۱۰ تُن آهنربای نادر خاکی با مصرف دفاعی نیاز است که بیش از ۹۵ درصد آن در اختیار جمهوری خلق چین است.

دست برتر پکن

چین همه کارت‌ها را در دست دارد و خوب می‌داند چگونه بازی کند. کنترل صادرات گالیوم و ژرمانیوم در اوت ۲۰۲۳ اعمال شد. محدودیت‌های آنتیموان در اوت ۲۰۲۴ و ممنوعیت کامل ارسال آن به آمریکا در دسامبر همان سال اجرا شد که باعث جهش ۱۳۴ درصدی قیمت آن شد. محدودیت‌های تنگستن در فوریه ۲۰۲۵ اعمال شد و قیمت آن بیش از ۵۵۷ درصد در هر تُن افزایش یافت. سپس در ۴ آوریل ۲۰۲۵، هفت عنصر نادر متوسط و سنگین تحت نظام مجوزدهی اختیاری قرار گرفتند. صادرات آهنرباهای عناصر نادر چین در ماه بعد ۷۴ درصد کاهش یافت. در اکتبر ۲۰۲۵، پکن این سیاست را به‌صورت فراسرزمینی گسترش داد و هر محصولی را در هر نقطه جهان که حتی ۰.۱ درصد عناصر نادر با منشأ چینی داشته باشد، مشمول این مقررات کرد.

ترامپ در پکن

طبق برنامه، ۱۴ مه ۲۰۲۶ قرار است ترامپ با شی جین‌پینگ، دیدار کند. جای تعجب نیست که عناصر حیاتی در صدر دستور کار این دیدار قرار دارند. نماینده تجاری آمریکا، جیمیسون گریر، در اوایل آوریل گفت هدف این دیدار «اطمینان از تداوم دسترسی ما به عناصر نادر از چین» است.

تنها چیزی که از آمادگی نداشتن برای جنگی که خود آغاز کرده‌اید بدتر است، آمادگی نداشتن برای جنگ بعدی است آن هم وقتی که رقیب شما کنترل جدول تناوبی را در دست دارد.

منبع: فرچون