در هفته‌های اخیر، مذاکرات صلح میان روسیه، اوکراین و ایالات متحده با هدف رسیدن به یک توافق نهایی در حال انجام است. گرچه روند کلی مذاکرات مثبت ارزیابی شده و طرف‌های اوکراینی و اروپایی تمایل به دستیابی به مصالحه نشان داده‌اند، اما همچنان اختلافات عمده‌ای وجود دارد که مشخص نیست این مذاکرات به نتایج ملموسی منتهی شود. در این راستا، مهم‌ترین تحولات میدانی و روند مذاکراتی طرف‌ها بررسی شده است تا تصویری دقیق از وضعیت فعلی مذاکرات ارائه شود.

دیدارها و تحولات میدانی

مهم‌ترین تحول در مذاکرات اخیر، دیدار سه‌جانبه میان نمایندگان روسیه، اوکراین و آمریکا در تاریخ ۲۴ ژانویه در ابوظبی بود. این نشست نخستین مذاکره علنی و مستقیم میان مسکو و کی‌یف از زمان آغاز جنگ در سال ۲۰۲۲ محسوب می‌شود. قرار بود دیدار دیگری در روز یک‌شنبه ۱ فوریه برگزار شود که به چهارشنبه ۴ فوریه موکول و انجام گردید. پیش از این جلسات، دیمیتری مدودف، معاون رئیس شورای امنیت روسیه، در حاشیه نشست مجمع جهانی اقتصاد در داووس سوئیس با استیو ویتکاف، نماینده ویژه آمریکا و جرد کوشنر، مشاور ارشد کاخ سفید دیدار کرده بود. علاوه بر این، مدودف روز شنبه ۳۱ ژانویه در فلوریدا نیز ملاقات‌های سازنده‌ای با طرف آمریکایی داشته است.

سه مسأله اصلی که در مذاکرات مورد توجه قرار گرفت، عبارت بودند از: درخواست‌های سرزمینی روسیه، تضمین‌های امنیتی آمریکا برای اوکراین، و لزوم توقف جنگ قبل از رسیدن به توافق نهایی. با این حال، اگرچه هیچ توافق مشخصی حاصل نشد، طرفین روند مذاکرات را مثبت و سازنده یاد کردند.
در تحولات میدانی، روسیه با وجود سرمای شدید زمستان، همچنان به پیشروی در مناطق مختلف ادامه می‌دهد. هر دو طرف در حالی که با وقفه‌ای کوتاه در حملات هوایی مواجه شدند، دوباره به زیرساخت‌های انرژی و حمل‌ونقل یکدیگر حمله کردند. در این میان، روسیه دست برتر را داشته و اوکراین به دلیل آسیب‌های جدی به مراکز زیرساختی خود، با کمبود شدید انرژی مواجه است.

مصالحه اروپا

در سطح اروپا شاهد این هستیم که کشورهای اروپایی به آرامی خود را با برخی شرایط صلح مورد نظر ترامپ تطبیق می‌دهند. کایا کالاس، رئیس کمیسیون روابط خارجی اتحادیه اروپا اذعان کرده که اوکراین برای رسیدن به صلح ممکن است مجبور به مصالحه‌های سرزمینی قابل توجهی باشد. همچنین، صدراعظم آلمان و وزیر خارجه ایتالیا ضمن مخالفت با عضویت اوکراین در اتحادیه اروپا تا سال ۲۰۲۷، بر لزوم انجام اصلاحات بیشتر از سوی اوکراین برای پیوستن به این اتحادیه تأکید کردند.

پافشاری روسیه

روسیه همچنان بر مواضع خود در مذاکرات پافشاری می‌کند و به نظر نمی‌رسد که قصدی برای مصالحه جدی از خود نشان دهد. با این حال، مسکو مذاکرات را به طور کلی مثبت ارزیابی کرده و به گفت‌وگوها با مقامات آمریکایی ادامه می‌دهد. به نظر می‌رسد که روسیه تنها زمانی برای رسیدن به صلح آماده به مصالحه باشد که اوکراین در زمینه سرزمین‌های خود مصالحه‌ای جدی نشان دهد.

مذاکرات اوکراین و آمریکا

در مذاکرات اخیر میان اوکراین و آمریکا، تمرکز اصلی بر روی توافقات پیرامون تضمین‌های امنیتی و مصالحه‌های سرزمینی بوده است. به گفته مارکو روبیو، مهم‌ترین چالش باقی‌مانده در مذاکرات میان اوکراین و روسیه، موضوع مصالحه‌های سرزمینی است. مقامات آمریکایی به طور غیررسمی اعلام کرده‌اند که تنها در صورتی حاضر به ارائه تضمین‌های امنیتی قوی به اوکراین خواهند بود که این کشور مناطق دونباس را به روسیه واگذار کند. به نظر می‌رسد که در مذاکرات اخیر پیشرفت‌هایی در رابطه با میزان واگذاری سرزمین‌ها در مقابل میزان تضمین‌های امنیتی حاصل شده است، اما همچنان توافق نهایی به دست نیامده است. زلنسکی همچنین بر اهمیت نظارت آمریکا بر روند مذاکرات و ارائه تضمین‌های امنیتی در پایان جنگ تأکید کرده و از ادامه مذاکرات و هماهنگی‌ها در پایتخت‌ها خبر داده است.

مذاکرات میان روسیه و اوکراین با میانجی‌گری آمریکا همچنان با کندی پیش می‌رود و تا زمانی که هر دو طرف آمادگی برای مصالحه جدی نداشته باشند، به نتیجه نخواهد رسید. با این حال، به نظر می‌رسد که فشارهای اخیر آمریکا و اروپا بر اوکراین، همراه با ضعف‌های اوکراین در میادین جنگ و آسیب‌های شدید به زیرساخت‌های انرژی، این کشور را وادار به پذیرش مصالحه‌های جدی کند.