چندی پیش از سفر امانوئل ماکرون به هند، شورای تامین دفاع هند به‌عنوان نهاد فنی تصمیم‌گیرنده درباره خریدهای تسلیحاتی با تامین 114 فروند جنگنده رافال برای الحاق به نیروی هوایی این کشور موافقت کرد. همچنین، این معامله یکی از موضوعات کلیدی بود که در جریان سفر اخیر ماکرون به هند برای شرکت در اجلاس «تاثیر هوش مصنوعی» و گفتگوی دوجانبه مورد توجه رسانه‌ها قرار گرفت.

موافقت‌نامه جدید و وضعیت نیروی هوایی هند

این موافقت به ارزش بیش از 40 میلیارد دلار، در نهایت 114 دستگاه جنگنده رافال فرانسوی به ناوگان هند الحاق خواهد کرد که از این تعداد، 18 دستگاه به‌صورت آماده پرواز وارد هند می‌شود و 96 دستگاه با بومی‌سازی حداقل 25 درصدی در هند ساخته خواهند شد. نیروی هوایی هند در حال حاضر کمتر از 30 اسکادران جنگنده فعال در اختیار دارد که از حیث ناوگان، تنوع سرگیجه‌آوری در آن مشاهده می‌شود. توان تهاجمی نیروی هوایی هند اکنون متشکل از 13 اسکادران سوخو-30 ام‌کی‌آی روسی، 6 اسکادران جگوار فرانسوی-انگلیسی، 3 اسکادران میراژ 2000 فرانسوی، 3 اسکادران میگ-29 روسی، 2 اسکادران رافال فرانسوی و 2 اسکادران جنگنده تجاس هندی است.

براساس گزارش‌ها، نیروی هوایی هند حداقل نیاز دفاعی خود را برای یک دهه آینده، با توجه به رشد فزاینده توان هوایی چین و پاکستان، حداقل 42 تا 45 اسکادران ارزیابی نموده است. این در حالی است که از میان جنگنده‌های موجود نیز جنگنده‌های میگ، میراژ و جگوار به سن بازنشستگی رسیده اند. علاوه بر رافال به عنوان یک جنگنده نسل 4.5، دو جنگنده نسل پنجمی سوخو-57 روسی و اف-35 آمریکایی نیز به عنوان گزینه‌های احتمالی خرید هند مطرح بودند. علاوه بر مسئله اختلاف نسل و مسئله رادارگریزی، اخبار منفی بسیاری درباره اصابت و ضعف عملکرد رافال در جنگ متاخر هند و پاکستان مطرح شد و بسیاری، معتقد بودند هند گزینه رافال را مورد تجدید نظر قرار خواهد داد. با این حال، مجموعه‌ای از متغیرها موجب شد که هند کماکان رافال را گزینه مطلوب خود بداند.

همکاری با هدف بومی‌سازی

بخشی از این ملاحظات فنی است. هند در حال حاضر دو اسکادران از این جنگنده در اختیار دارد و فرآیندهای آموزش و همگام‌سازی برای این جنگنده، در قیاس با موارد پیش‌گفته سریع‌تر انجام می‌پذیرد. علاوه بر این، برای هند مهم بود که بتواند از ناحیه این خرید نظامی، دستاوردهایی فنی را برای توسعه صنایع هوایی خود محقق سازد و اکنون، رافال متعهد شده است که مونتاژ جنگنده (حتی در سطح موتور) در داخل هند را عملیاتی کند. درباره اف-35 چنین گزینه‌ای مطرح نبود و هند، از همین رو، پیشنهاد خرید اف-35 را رد نمود. در عین حال، باید توجه داشت که تجهیزات سوخت‌رسانی و کنترل و فرماندهی هند نیز با محصولات اروپایی و روسی هماهنگ شده و هماهنگ کردن آن با فناوری آمریکایی مقدور نخواهد بود.

هند همکاری با شرکت تولیدکننده موتورهای رافال یعنی سافران را موقعیتی مناسب برای توسعه توانایی خود برای تولید موتور مورد نیاز خود در هواگردها اعم از جنگنده تجاس-2 می‌داند. در حالی که در نسخه‌های کنونی جنگنده تجاس، از فناوری موتورجت جنرال الکتریک استفاده می‌شود؛ هند امیدوار است بتواند از طریق همکاری با سافران هم در موتور جنگنده‌های تجاس-2 و هم در پروژه موتورجت بومی کاوِری به پیشرفت‌هایی دست پیدا کند. ضمنا باید توجه داشت که هند، در سال‌های پس از جنگ اوکراین، در تامین قطعات یدکی موردنیاز خود از روسیه با چالش مواجه شد.

در عین حال، تاثیر و وزن متغیرهای سیاسی را در این انتخاب هند نباید دستکم گرفت. خرید ناوگان جنگنده محوری از فرانسه (به‌عنوان یک قدرت میانه) به‌جای روسیه و ایالات متحده، کمترین هزینه سیاسی را در سطح رقابت‌های امنیتی بین‌المللی برای هند به همراه خواهد داشت. در مقطعی که هند در میانه منازعه آمریکا و روسیه گرفتار شده و با جدیت مایل است از ادغام خود در یک ساختار بلوکی جدی جلوگیری کند، انتخاب یک تامین‌کننده اروپایی برای نیروی هوایی هند کمترین هزینه را به این کشور تحمیل خواهد کرد.

🔁مطالب مرتبط:
▫️ابعاد تسلیحاتی درگیری نظامی اخیر هند و پاکستان