در ماه‌های اخیر، بحث حاکمیت بر جزایر فالکند میان بریتانیا و آرژانتین افزایش یافته است. طبق شواهد میلی در فرآیندی بلندمدت، آرژانتین را برای بازپس‌گیری جزایر آماده می‌کند. مواضع مقامات آمریکایی و اسرائیلی نیز بر آتش مسئله فالکند دمیده است. چند هفته پیش، ترامپ از احتمال تغییر رویکرد آمریکا در قبال مسئله جزایر و حمایت از آرژانتین سخن گفت. براساس اسناد افشاشده از پنتاگون نیز آمریکا واگرایی از بریتانیا در مورد فالکند را یکی از گزینه‌های مجازات عدم همراهی در جنگ با ایران می‌بیند. بن گویر، وزیر امنیت ملی اسرائیل، نیز از به‌رسمیت‌شناختن جزایر به‌عنوان خاک آرژانتین حمایت کرده است.

تاریخچه مناقشه بر سر فالکند

در سال ۱۷۶۴، فرانسه نخستین سکونتگاه اروپایی را در غرب جزایر ایجاد کرد و بریتانیا نیز در ۱۷۶۵ در بخش شرقی آن مستقر شد. در سال ۱۷۶۷، فرانسه در پی اعتراض اسپانیا، سکونتگاه خود را به این کشور واگذار کرد و اسپانیا نام آن به «پورتو سولداد» تغییر داد. در ۱۷۷۰، نیروهای اسپانیایی بریتانیایی‌ها را بیرون راندند، اما بریتانیا در پی توافق ۱۷۷۱ به پایگاه خود بازگشت. این کشور در ۱۷۷۴ نیروهایش را خارج کرد، ولی با برجای گذاشتن لوحی، بر تداوم ادعای حاکمیت خود تأکید کرد.

پس از استقلال، آرژانتین با استناد به اصل جانشینی دولت‌ها، ادعای حاکمیت بر جزایر را مطرح کرد. در ۱۸۳۱، توقیف کشتی‌های آمریکایی توسط لوئیس ورنت به حمله ناو لکسینگتون به جزایر و تضعیف حضور آرژانتین انجامید. در ۳ ژانویه ۱۸۳۳، بریتانیا نیروهای آرژانتینی را وادار به ترک جزایر کرد و اداره آن را در دست گرفت. در ۱۹۸۲، آرژانتین برای بازپس‌گیری جزایر اقدام نظامی کرد که تسلیم‌شدن آرژانتین پایان یافت.

خاویر میلی و بازکردن مجدد پرونده فالکلند

از زمان جنگ ۱۹۸۲، بریتانیا و آرژانتین بدون درگیری نظامی دیگری به ادعای حاکمیت بر جزایر ادامه دادند که چهار دهه صلح سرد میان دو کشور ایجاد کرد. اکنون دولت راست‌گرای خاویر میلی در چشم‌انداز بلندمدت آمریکا، بازگرداندن جزایر به آرژانتین را می‌بیند. در ماه‌های اخیر، لحن رئیس‌جمهور آرژانتین در مورد فالکلند تندتر شده است. میلی در سخنرانی سوم سپتامبر، از بادهای تغییر به نفع آرژانتین در مورد جزایر سخن گفت.

در این راستا، دولت میلی لایحه‌ای به کنگره ارائه کرده که تحریم شرکت‌های بهره‌بردار از منابع اطراف جزایر را تشدید می‌کند و نقش ارتش در حفاظت از زیرساخت‌های حیاتی را گسترش می‌دهد. در مسیر حقوقی، میلی در ۲۸ سپتامبر دستور آغاز داوری علیه بریتانیا طبق پیوست هفتم کنوانسیون حقوق دریاها را صادر کرد و به لندن دو هفته مهلت داد عملیات را متوقف کند؛ هرچند متوقف نشد.

در بُعد نظامی، آرژانتین ۲۴ فروند F-16 دست‌دوم از دانمارک به ارزش ۳۰۰ میلیون دلار خریداری کرده است. همچنین میلی اعلام کرد بودجه وزارت دفاع را افزایش می‌دهد تا «پایگاه دریایی یکپارچه» در تیرا دل فوئگو ساخته شود. این پایگاه در بلندمدت برای افزایش کنترل آرژانتین بر اقیانوس اطلس جنوبی و قطب جنوب اهمیت دارد، هرچند فعلاً توان تازه‌ای برای عملیات علیه فالکلند ایجاد نمی‌کند.

انتظار می‌رود میلی از ظرفیت همگرایی با ترامپ برای تقویت ارتش آرژانتین استفاده کند. دو سال آخر ترامپ برای آرژانتین کلیدی است؛ زیرا افراد محدودی در آمریکا هستند که مایل به تقویت روابط نظامی با آرژانتین و تغییر موضع در مورد فالکلند باشند. چه‌بسا رئیس جمهور بعدی موجب پایان ماه عسل آمریکا و آرژانتین شود. در این میان باید به اسرائیل نیز توجه کرد، زیرا با توجه به وخامت روابط تل‌آویو با اروپا، اسرائیل می‌تواند انگیزه بالایی برای کمک به آرژانتین داشته باشد.

اهمیت فالکند

اهمیت جزایر برای هر دو کشور ترکیبی از تمامیت ارضی، لجستیک و منابع بالقوه نفتی است. در حال حاضر، فالکلند ارزش اقتصادی پایینی دارد و مهم‌ترین حوزه تجاری فعال در آن شیلات است. هنوز تخمین دقیقی از منابع نفتی جزایر وجود ندارد و استخراجی هم انجام نشده است. گزارش‌های مختلف، منابع نفتی را بین ۵۰۰ میلیون تا ۱.۷ میلیارد بشکه تخمین زده‌اند. به این دلایل، ارزش اقتصادی جزایر در آینده مشخص خواهد شد. علاوه بر این، فالکلند نقش پشتیبان لجستیکی برای حضور بریتانیا در قطب جنوب دارد.  

مناقشه فالکلند پس از چهار دهه، بار دیگر در حال ایجاد تنش میان آرژانتین و بریتانیا است. میلی با ترکیب فشار دیپلماتیک، اقدامات حقوقی و تقویت تدریجی توان نظامی، برای بازپس‌گیری جزایر زمینه‌چینی می‌کند. تحقق این هدف در کوتاه‌مدت بعید است و آرژانتین همچنان از نظر نظامی با محدودیت‌های جدی مواجه و به تقویت ارتش توسط آمریکا یا اسرائیل نیازمند است.