استرالیا در حالی که همسو با مواضع حقوق بشری کشورهای اروپایی علیه سیاست‌های اسرائیل در موضوع غزه و کرانه ‏باختری موضع می‌گیرد، در تلاش است این امر را با مواضع و سیاست‌های تند علیه ایران و امتیازدهی به ‏اسرائیل در این زمینه تعدیل کند.


استرالیا اولین کشور عضو سازمان ملل بود که در سال ۱۹۴۷ به طرح تقسیم فلسطین و تشکیل دو دولت ‏رأی مثبت داد ‏. اگرچه سیاست رسمی کانبرا همچنان بر تحقق راه حل دو دولت استوار است، از دهه ‌‏۲۰۱۰ میلادی شاهد گسترش قابل توجه همکاری های اقتصادی و دفاعی بین استرالیا و اسرائیل بوده ایم. ‏با این وجود اخیرا نوسان‌هایی در روابط استرالیا با اسرائیل وجود داشته است که عمدتاً ناشی از مواضع ‏استرالیا درباره موضوع فلسطین بوده است و این امر روابط با ایران را نیز تاثیر قرار داده است.‏

 گسترش همکاری‌های استرالیا و اسرائیل

طی دهه گذشته استرالیا و اسرائیل تفاهم‌نامه‌هایی در زمینه همکاری دفاعی، امنیتی و فناوری امضا کردند ‏و استرالیا دفتر تجارت و دفاع خود را در قدس گشود‏. ارزش تجارت و خدمات دو طرف حدود ۱٫۳ تا ‌‏۱٫۴ میلیارد دلار استرالیا گزارش شده و سرمایه‌گذاری اسرائیل در استرالیا به 5.5 میلیارد دلار می‌رسد‏.‏

مهم‌ترین بعد روابط کنونی، همکاری دفاعی است. در سال ۲۰۲۵ وزارت دفاع استرالیا قرارداد خرید ‏سیستم حفاظت Iron Fist از شرکت البت سیستمز ‏ را امضا کرد که ارزش آن حدود ۲۰ میلیون دلار ‏است. دولت استرالیا تاکنون ده‌ها مورد مجوزهای صادرات نظامی را برای اسرائیل صادر کرده است. ‏افزون بر این، محرمانه نگه داشتن یادداشت تفاهم دفاعی ۲۰۱۷ به درخواست تل آویو، شفافیت سیاست‌‏های دفاعی استرالیا را زیر سؤال برده است.

شناسایی فلسطین و تیرگی روابط

در اوت ۲۰۲۵، آنتونی آلبانیزی نخست‌وزیر استرالیا اعلام کرد که این کشور در مجمع عمومی سازمان ‏ملل متحد در سپتامبر همان سال، کشور فلسطین را به رسمیت خواهد شناخت. با این موضع، روابط ‏دیپلماتیک بین اسرائیل و استرالیا در شرایط وخیمی قرار گرفت. نتانیاهو پیام شدید اللحنی را به آلبانیزی ‏ارسال و او را به یک بلا برای استرالیا تشبیه کرد. نقطه اوج این بحران لغو روادید یک عضو کنست ‏اسرائیل برای ورود به استرالیا بود که اسرائیل نیز با لغو روادید دیپلمات‌های استرالیایی در کرانه باختری ‏مقابله به مثل کرد. با این وجود باید دانست که موضع استرالیا بیشتر به منزله ابزار فشار دیپلماتیک است تا ‏تغییر ماهوی در سیاست خارجی؛ زیرا کانبرا هنوز هم به همکاری های دفاعی خود با اسرائیل ادامه ‏می‌دهد.‏

روابط استرالیا و ایران

قبل از انقلاب اسلامی در ایران کانبرا به شاه سابق ایران به عنوان رهبر یک کشور نفتی نگاه می کرد و ‏ارزش تجارت بین دو کشور در برخی سال ها نزدیک به یک میلیارد دلار و شمار زیادی دانشجوی ‏ایرانی در دانشگاه های استرالیا مشغول تحصیل بود. پس از انقلاب با تشدید تحریم های آمریکا، روابط ‏بیشتر به مسائل کنسولی و آموزشی محدود شد. اوج بحران در روابط میان استرالیا و ایران نیز در سال ‏های ۲۰۲۴ و ۲۰۲۵ رخ داده است؛ زمانی که سازمان امنیت داخلی استرالیا ‏ اعلام کرد که جمهوری ‏اسلامی و سپاه پاسداران پشت آتش افروزی‌های ضدیهودی در سیدنی و ملبورن بوده‌اند و دولت استرالیا ‏بر این اساس سفیر ایران را اخراج کرد، سپاه پاسداران را به عنوان حامی دولتی تروریسم معرفی نمود و ‏سفارت خود در تهران را بست‏. ایران این اتهام‌ها را رد و آنها را ساخته دستگاه‌های اطلاعاتی اسرائیل ‏دانست.

تاثیر عامل اسرائیل

قطع روابط دیپلماتیک و اخراج سفیر ایران که کانال‌های رسمی گفتگو را بسته است، ‏فرصت‌های علمی و تجاری گذشته را مختل کرده و جامعه ایرانیان مقیم استرالیا را تحت فشار قرار داده ‏است‏ تاثیر مستقیم نوع روابط اسرائیل و استرالیاست. به نظر می‌رسد استرالیا در حالی که همسو با مواضع حقوق بشری کشورهای اروپایی و همچنین ‏در تلاش برای گسترش روابط با کشورهای عربی علیه سیاست‌های اسرائیل در موضوع غزه و کرانه ‏باختری موضع می‌گیرد، در تلاش است این امر را با مواضع و سیاست‌های تند علیه ایران و امتیازدهی به ‏اسرائیل در این زمینه تعدیل کند.

نتیجه‌گیری

روابط استرالیا و اسرائیل که طی دهه اخیر به طور قابل‌توجهی توسعه یافته است اخیراً دچار برخی ‏نوسان‌ها شده است. با این وجود کانبرا هنوز تل‌آویو را شریک راهبردی خود در حوزه های فناوری و ‏امنیتی می‌داند. در مقابل، اعمال نفوذ آمریکا و فشار اسرائیل، روابط استرالیا با ایران را به واسطه تحریم‌ها، ‏سوءظن‌های امنیتی و جدال‌های اخیر بر سر حملات ضدیهودی به سردی کشانده است. ایران در ‏بلندمدت می‌تواند شکاف‌های موجود میان استرالیا و اسرائیل را به زمینه‌ای برای ترمیم روابط تبدیل کند.


اندیشکده تهران


0 دیدگاه

logo

ارسال دیدگاه