برای ترامپ که همیشه به انتقال ۱.۷ میلیارد دلار به ایران ذیل برجام انتقاد می‌کرد، آزادسازی دارایی‌های بلوکه‌شده ایران کار دشواری است. در طول دو دوره مذاکرات طی سال ۱۴۰۴ که به دو جنگ ۱۲ روزه و رمضان منتهی شد، ترامپ از ارائه امتیاز اقتصادی معنادار به ایران خودداری کرد. اما اکنون ماجرا متفاوت شده؛ زیرا اقتصاد آمریکا به دلیل محدودیت تردد در تنگه هرمز تحت فشار است و ترامپ برای انعقاد هرگونه توافقی به‌اجبار باید حداقل بخشی از دارایی‌های ایران را آزاد کند. ترکیبی از ملاحظات سیاست داخلی ترامپ و ملاحظات در برابر ایران، آزادسازی دارایی‌ها را به یک مسئله چندوجهی برای ترامپ تبدیل کرده است.
 
دارایی‌ها چه مقدار و کجا هستند؟

مطابق تخمین‌ها ایران چیزی حدود ۱۰۰ تا ۱۲۰ میلیارد دارایی بلوکه‌شده در سراسر جهان دارد. بخش اعظم این پول ناشی از فروش نفت و گاز بوده و بخش دیگر به سفارش تسلیحات از کشورهای غربی توسط ایران پیش از انقلاب اسلامی مربوط می‌شود. همچنین بیش از نیمی از این دارایی‌ها شناسایی‌نشده هستند، به این معنی که یا مالکیت آن‌ها مبهم یا مورد اختلاف حقوقی است. چین (۲۰ میلیارد دلار)، قطر (۷ میلیارد + ۶ میلیارد منتقل‌شده از کره جنوبی)، هند (۷ میلیارد) و عراق (۶ میلیارد) اصلی‌ترین کشورهای میزبان دارایی‌های شناسایی‌شده هستند. بخش اندک باقی‌مانده نیز در کشورهایی نظیر ایالات متحده، لوکزامبورگ و ژاپن قرار دارد.
 
ترامپ پولی نمی‌دهد، اعراب می‌دهند

ترامپ به دلیل ملاحظات سیاست داخلی، می‌کوشد مسئله انتقال پول به ایران را به اعراب حواله کند. در این صورت، می‌تواند افکار عمومی را - هرچند به نادرستی - توجیه کند که آمریکا برخلاف برجام پولی به ایران نخواهد داد. طبق گزارش‌ها آمریکا و ایران در حال گفتگو برای آزادسازی ۶ میلیارد پول ایران هستند که از کره به قطر منتقل شده بود. پیشتر نیز در برخی منابع ادعا می‌کردند مذاکرات ۶۰ روزه تنها پس از آزادسازی ۱۲ میلیارد دارایی بلوکه‌شده آغاز خواهد شد، هرچند که در تفاهم‌نامه چنین چیزی درج نشده است.

افزون بر این، در تفاهم‌نامه موضوع ایجاد صندوق بازسازی ایران به مبلغ ۳۰۰ میلیارد دلار مطرح شده که باز هم مسئولیت آن بر دوش کشورهای عرب است. صرف‌نظر از میزان عملی‌بودن چنین وعده‌ای -که مشخصاً معادل پرداخت غرامت است- دولت ترامپ می‌کوشد در مقابل افکار عمومی، خود را تا حد ممکن از مسئله پرداخت پول فاصله دهد. به همین خاطر ترامپ مکرراً پرداخت پول به ایران را تکذیب می‌کند.
 
دموکرات و جمهوری‌خواهان ناراضی هستند

با وجود انتقال ظاهری مسئولیت به اعراب، ترامپ همچنان از سمت دموکرات‌ها و حتی هم‌حزبیان خود بابت آزادسازی دارایی‌ها و صندوق بازسازی تحت فشار است. مبلغ احتمالی آزادشده، هرچقدر هم باشد، از مبلغ توافق برجام بیشتر خواهد بود و این به اعتبار ترامپ ضربه سنگینی می‌زند. در فضای مجازی آمریکا هم ترامپ به همین دلیل مورد تمسخر قرار گرفته است. چاک شومر، رهبر دموکرات‌های سنا، در پستی در X اعلام کرد که از توافقی که ۳۰۰ میلیارد دلار به ایران می‌دهد حمایت نخواهد کرد. سایت رسمی دموکرات‌ها در سنا نیز با بازنشر مخالفت جمهوری‌خواهان اعلام کرد که این توافق بد و غیرقابل پذیرشی است.
 
دارایی‌های ایران یک مسئله امنیتی در آمریکا دیده می‌شود

بحث دارایی‌ها صرفاً به دلیل خدشه به اعتبار جمهوری‌خواهانی که همیشه منتقد برجام بودند اهمیت ندارد. به باور نخبگان سیاسی آمریکا، حتی آزادسازی نصف یا یک‌سوم دارایی‌های شناسایی‌شده، کمک مالی قابل توجهی به ایران خواهد بود که هم‌اکنون با چالش‌های اقتصادی بزرگی مواجه است. ایران می‌تواند با این دارایی‌ها نه‌تنها بخشی از این چالش‌ها را برطرف، بلکه توان موشکی و پهپادی خود نیز تقویت کند. حتی اگر این منابع برای خرید کالاهای اساسی منحصر شود، دست ایران را برای استفاده از سایر منابع باز می‌کند. این امر بسیار منفی برای جمهوری‌خواهان است که تا چند وقت پیش با ترکیب تحریم اقتصادی و حمله نظامی قصد تسلیم ایران را داشتند.
 
ترامپ می‌کوشد از طریق انتقال غیرمستقیم دارایی‌ها اثبات کند آمریکا هیچ پولی به ایران نمی‌دهد. اما ترکیبی از فشارهای حزبی و نگرانی از قدرتمندترشدن ایران پس از جنگ، باعث می‌شود سرنوشت نهایی این دارایی‌ها در هاله‌ای از ابهام باشد. از شخصیت ترامپ بعید نیست که تحت این فشارها و نگرانی‌ها طی مذاکرات ۶۰ روزه از وعده بازگرداندن دارایی‌ها عقب‌نشینی کند یا رقم آن را به شدت کاهش دهد.