دونالد ترامپ احتمالاً به خاطر عملیات موفق ربایش مادورو و موج گسترده پیروزی‌های انتخاباتی راست‌گرایان در منطقه احساس می‌کند می‌تواند آمریکای لاتین را به پیروی از خواست‌هایش وادار کند. با این حال، واشنگتن باید هیجان خود را نسبت به بازآرایی سیاسی آمریکای لاتین مهار کند.

پیروزی برخی راست‌گرایان در منطقه مشابه الگوی پیروزی ترامپ ناشی از افزایش خصومت نسبت به مهاجران و ترس ناشی از گسترش جرم و جنایت بود. با این حال، این شباهت‌ها لزوماً راست‌گرایان آمریکای لاتین را با ترامپ و فهرست خواسته‌های او همسو نخواهد کرد. نکته کلیدی این است که حتی راست‌گراترین دولت‌ها نیز حاضر نخواهند بود از چین فاصله بگیرند و به اراده ترامپ گره بخورند.

آمریکا از نیم‌کره غربی چه می‌خواهد؟

در «راهبرد امنیت ملی» آمریکا که در ماه دسامبر منتشر شد، آمریکای لاتین عمدتاً به‌عنوان منبع انرژی و مواد معدنی حیاتی مطرح شده است. افزون بر دسترسی به این منابع، آنچه واشنگتن از کشورهای منطقه می‌خواهد، مهار مهاجرت، کنترل تجارت مواد مخدر و مقابله با چین است.

ایالات متحده احتمالاً در برخی کشورهای حاشیه کارائیب که تا حد زیادی با واشنگتن همسو هستند، به خواست خود خواهد رسید. اما مطالبه ترامپ در کشورهای جنوبی‌تر که طی سه دهه گذشته روابط اقتصادی نزدیکی با چین ساخته‌اند، بسیار دشوار خواهد بود.

در برزیل، ژایر بولسونارو، رئیس‌جمهور راست‌گرای پیشین، آن‌چنان با دستورکار «مگا»ی ترامپ همسو بود پس از متهم شدن وی به کودتای نظامی در سال ۲۰۲۲، ترامپ تعرفه‌های تنبیهی علیه این کشور اعمال کرد. با این حال، حتی این نزدیکی ایدئولوژیک و شخصی نیز مانع از گسترش روابط اقتصادی برزیل با چین نشد؛ به‌طوری‌که سهم چین از صادرات و واردات برزیل در دوران ریاست‌جمهوری بولسونارو افزایش یافت.

روابط نیم‌کره غربی و چین

نیمه جنوبی نیم‌کره غربی عملاً تا حد زیادی در مدار چین قرار گرفته است. این امر ناشی از همسویی ایدئولوژیک یا جهان‌بینی مشترک نیست، بلکه ریشه در منافع اقتصادی دارد. چین اکنون بزرگ‌ترین شریک تجاری اغلب کشورهای آمریکای جنوبی است. چین همچنین از سال ۲۰۰۵ تا ۲۰۲۴ حدود ۲۲۲ میلیارد دلار سرمایه‌گذاری در این منطقه انجام داده است. بر اساس داده‌های بانک جهانی، در سال ۲۰۰۰ کمتر از ۲ درصد صادرات برزیل به چین می‌رفت؛ اما تا سال ۲۰۲۳ این رقم به بیش از ۳۰ درصد رسید. برای شیلی، این ارقام در همان بازه از حدود ۵ درصد به بیش از ۳۹ درصد افزایش یافت. در مقابل، سهم ایالات متحده از صادرات آمریکای جنوبی به‌طور چشمگیری کاهش یافته است.

پیوندهای ایدئولوژیک ممکن است کار ترامپ را برای عقب‌راندن چین آسان‌تر کند. خاویر میلی، احتمالاً پرصداترین حامی واشنگتن در میان رهبران آمریکای لاتین است. کاخ سفید در آستانه انتخابات پارلمانی ۲۰۲۵ آرژانتین یک خط مبادله ارزی ۲۰ میلیارد دلاری در اختیار بوئنوس‌آیرس گذاشت. در مقابل، میلی برنامه خرید جنگنده‌های چینی را لغو کرد. او همچنین طرح ساخت تلسکوپ رادیویی چینی را متوقف کرد و پروژه ساخت یک راکتور هسته‌ای چینی در وضعیت بلاتکلیف قرار گرفت.

با این حال، حتی میلی نیز چین را از تأسیسات فضایی‌اش در پاتاگونیا اخراج نکرده است. بانک مرکزی آرژانتین همچنان یک خط مبادله ارزی با بانک خلق چین حفظ کرده که آمریکا خواهان قطع آن است. افزون بر این، سیاست تعرفه صفر میلی تجارت را شتاب داده است: صادرات به چین بین نوامبر ۲۰۲۴ تا نوامبر ۲۰۲۵، ۵۷ درصد افزایش یافت. در واقع، واشنگتن زمانی خشمگین شد که اندکی پس از ارائه کمک ۲۰ میلیارد دلاری، آرژانتین مالیات صادرات سویا را حذف کرد، قرارداد بزرگی با چین بست و کشاورزان آمریکایی را ناراضی ساخت.

فراتر از آرژانتین، ترامپ متحدان ایدئولوژیک دیگری نیز در آمریکای لاتین دارد. شیلی و بولیوی از زمان دوره نخست او از چپ به راست چرخیده‌اند؛ متحدان ترامپ در اکوادور و هندوراس پیروز شده‌اند؛ و انتظار می‌رود راست‌گرایان در انتخابات پیش‌رو در پرو و کلمبیا نیز پیروز شوند. اما این واقعیت را تغییر نمی‌دهد که همه این کشورها تشنه سرمایه‌گذاری و بازارهای رو‌به‌رشد برای صادرات مواد خام خود هستند. ترامپ که بر قطع ارتباط ایالات متحده با تجارت جهانی متمرکز است، عمدتاً تهدید و فشار عرضه می‌کند.

با توجه به یورش آمریکا به ونزوئلا و تهدیدهای واشنگتن علیه گرینلند، تعجب‌آور نخواهد بود اگر ترامپ تصور کند تهدید می‌تواند دولت‌های آمریکای لاتین را وادار کند با چین خداحافظی کنند. با این حال، شواهد نشان می‌دهد رهبران منطقه به‌سادگی موتور توسعه اقتصادی خود را کنار نخواهند گذاشت؛ چه در سایر زمینه‌ها با ترامپ همسو باشند و چه نباشند.

منبع: فارین پالیسی