اندیشکده تهران

جهش بعدی قیمت نفت زودتر از انتظار معامله‌گران رخ خواهد داد

ایران از تلاش خود برای اعمال کنترل دائمی بر عبور از تنگه هرمز، از جمله از مطالبه «هزینه خدمات» در ازای عبور امن از این گلوگاه و در هماهنگی با ایران، دست نکشیده است.

قیمت‌ نفت پس از توافق ایالات متحده و ایران بر سر چارچوبی برای بازگشایی تنگه هرمز، به سطوح پیش از جنگ بازگشت و با بازگشت جریان نفت خاورمیانه به بازار، تحلیلگران، بانک‌های سرمایه‌گذاری و معامله‌گران انتظار مازاد عرضه جهانی نفت را دارند و معتقد هستند که قیمت‌ها به سمت ۶۰ دلار در هر بشکه در حال حرکت است و به نظر می‌رسد بازار معاملات آتی نیز برداشت مشابهی دارد. مسئله اما پیچیده‌تر از این است.

توافقی در کار نیست

با این حال، بیشتر این پیش‌بینی‌های قیمتی بر این فرض استوار است که یادداشت تفاهم میان آمریکا و ایران یک توافق واقعی و پایدار است، در حالی که چنین نیست. هیچ نشانه‌ای از پیشرفت در این مسیر، دست‌کم به صورت علنی، دیده نمی‌شود و وضعیت می‌تواند هر لحظه، با بازگشت تنش‌ها رو به وخامت برود. ایران از تلاش خود برای اعمال کنترل دائمی بر عبور از تنگه هرمز، از جمله از مطالبه «هزینه خدمات» در ازای عبور امن از این گلوگاه و در هماهنگی با ایران، دست نکشیده است.

در همین حال، تردد از تنگه به آهستگی در حال بازیابی است، اما مالکان و اپراتورهای کشتیرانی همچنان نسبت به عبور محتاط هستند. پایین نگه داشتن قیمت نفت، به‌ویژه در آستانه انتخابات میان‌دوره‌ای در آمریکا، می‌تواند انگیزه‌ای کافی برای دولت این کشور جهت پیگیری توافق باشد. با این حال، این کار اصلا آسان نخواهد بود و به احتمال زیاد نیازمند امتیازدهی است. افزون بر این، برنامه هسته‌ای ایران تا این لحظه مورد گفتگوی جدی قرار نگرفته است.

معامله‌گران تاکید دارند که بازار به‌خوبی با بدترین اختلال عرضه در تاریخ کنار آمد. اما این کنار آمدن متاثر از چند مولفه بود:

اول اینکه دولت‌ها، از جمله دولت آمریکا، با آزادسازی ذخایر راهبردی خود، سطح موجودی‌ را به پایین‌ترین سطح در چند دهه اخیر رساندند. دوم اینکه چین، به محض جهش قیمت‌ها در روزهای ابتدایی جنگ، خرید نفت خام از بازار نقدی را متوقف کرد. برآورد می‌شود پکن تا آغاز درگیری در ۲۸ فوریه بیش از ۱.۳ میلیارد بشکه نفت خام در ذخایر تجاری و راهبردی خود انباشته داشت. سوم اینکه پیش از آغاز جنگ میلیون‌ها بشکه نفت در نفتکش‌های مستقر در دریا ذخیره شده بود.

کاهش در ذخایر راهبردی

درگیری و توقف جریان نفت در تنگه هرمز، ذخایر راهبردی نفت را در همه کشورها (به جز ذخایر عظیم چین) تحلیل برده است و عملا هیچ حاشیه اطمینانی خارج از چین برای جبران اختلال بعدی باقی نمانده است. بازسازی ذخایر زمان‌بر و پرهزینه خواهد بود و بخشی از تقاضای پیش رو به حساب می‌رود و تحلیل‌هایی که از افت قیمت حرف می‌زنند، مفروض‌شان باز بودن تنگه هرمز است.

به باور برخی تحلیلگران، باقی‌مانده ذخایر نفت کشورها برای خنثی کردن یک جهش بزرگ دیگر در قیمت‌ها کافی نخواهد بود. تحلیلگران موسسه انرژی اسپکتس در پایان ژوئن اعلام کردند بازار نفت با توجه به پایین بودن سطح ذخایر و موجودی انبار، همچنان به‌شدت در معرض شوک بعدی قرار دارد. آنها تاکید دارند که کاهش واردات نفت خام چین در نهایت متحول خواهد شد، چرا که تنها بخشی از این افت ماهیتی ساختاری دارد.

در همین حال، ذخایر نفت خام آمریکا، از جمله ذخیره راهبردی نفت، در پایین‌ترین سطح خود از سال ۱۹۸۵ قرار دارد و به گفته انرژی اسپکتس هیچ حاشیه‌ای برای جذب بازگشت تقاضا باقی نمانده است. موسسه مطالعات انرژی آکسفورد نیز معتقد است که کاهش موجودی در سطح جهانی به این معناست که قیمت‌های آتی ممکن است بیشتر مستعد جهش باشند.

بازگشت تقاضای چین

بازگشت چین به خرید محموله‌های نقدی نیز یکی از تحولات مهم بازار خواهد بود. واردات نفت چین در ژوئن برای چهارمین ماه متوالی کاهش یافت و ورود نفت خام دریابرد به چین به رقمی حدود ۶ میلیون بشکه در روز رسید. بر اساس داده‌های ورتکسا این رقم، پایین‌ترین رقم واردات دستکم از سال ۲۰۱۶ است. رئیس بخش تحلیل بازار منطقه اروپا، خاورمیانه و آفریقا در ورتکسا، معتقد است که علیرغم تغییرات ساختاری تقاضا در چین، این روند در نهایت معکوس خواهد شد.

بازسازی ذخایر در آسیا به طور کلی فرایندی تدریجی است نه یک موج ناگهانی خرید و تا زمانی که ذخایر بازسازی نشده‌اند، هرگونه نوسان رفت و برگشتی در تنش‌ها، مذاکرات و تحریم‌های مربوط به جنگ ایران و آمریکا، بازار نفت را در معرض اختلالی دیگر و قیمت نفت را در معرض جهشی دیگر قرار خواهد داد.

منبع: اویل پرایس