اخبار گزارش‌های چند روز اخیر راجع به نزدیک‌بودن آمریکا و ایران به امضای یک تفاهم‌نامه اولیه، هم در واشنگتن و هم تهران تا حدی غافلگیرکننده بود. همچنین پرسش‌ها و ابهامات زیادی را درباره آینده منازعه دو کشور مطرح کرده است؛ زیرا در سه ماه گذشته تلاش‌ها برای مصالحه به دلیل پافشاری طرفین بر خواسته‌هایشان شکست خورده بود. در واشنگتن دی.سی. جمهوری‌خواهان انتقادات بسیاری به امضای یک تفاهم‌نامه با ایران که به یک توافق نهایی منتهی می‌شود وارد کردند. با این وجود، هدف اصلی ترامپ از این تصمیم هنوز مشخص نیست و سه سناریو را می‌توان مطرح کرد.
 
سناریوی نخست: ترامپ به دنبال خرید زمان است

اصلی‌ترین نگرانی ترامپ در جنگ با ایران، سرنوشت انتخابات میان‌دوره‌ای در آبان‌ماه امسال است. اگر او بتواند جنگ را تا برگزاری انتخابات به گونه مدیریت کند که از افزایش بیشتر قیمت‌ها جلوگیری شده و بحران اقتصادی رخ ندهد، احتمال پیروزی جمهوری‌خواهان را در انتخابات بالا می‌برد و با خیالی آسوده‌تر به جنگ با ایران بازمی‌گردد. تفاهم‌نامه با ایران و مذاکرات ۶۰ روزه می‌تواند بخشی از برنامه ترامپ برای بازنگه‌داشتن تنگه هرمز و آرام‌کردن بازارها باشد تا جمهوری‌خواهان به سلامت از انتخابات عبور کنند. افزون بر این، به زودی جام جهانی به میزبانی این کشور برگزار خواهد شد و ترامپ برای اعتبار خود نمی‌خواهد قیمت‌ها در آمریکا بسیار بالا برود.

در این سناریو، ترامپ به دنبال راهی خواهد بود تا با پافشاری بر خواسته‌های هسته‌ای خود مذاکرات را پس از ۶۰ روز ادامه دهد و همزمان از طریق میانجی‌گران به ایران فشار دیپلماتیک وارد کند تا تنگه هرمز را باز نگه دارد. همچنین از شدت محاصره کاسته و به اجازه فروش نفت به چین را می‌دهد تا تهران انگیزه کمتری برای بستن مجدد تنگه داشته باشد.

سناریوی دوم: انتظار برای فروپاشی اقتصادی

دو روز پیش ترامپ در تروث‌سوشیال اعلام کرد که محاصره دریایی تا زمان رسیدن به توافق با ایران ادامه خواهد یافت. در یک سناریو، ترامپ می‌خواهد با ارائه یکسری امتیازات اقتصادی محدود (همچون آزادسازی مبلغ اندکی از دارایی‌های بلوکه‌شده) یا حتی بدون آزادسازی دارایی‌ها (همانگونه که در مصاحبه اخیر خود با فاکس‌نیوز گفت) ایران محدودیت بر تنگه هرمز را کاهش دهد، اما همچنان به محاصره ادامه یابد تا ایران ظرف دو ماه آینده به لحاظ اقتصادی دچار فروپاشی شود. تحقق این سناریو بعید به نظر می‌رسد؛ زیرا ایران بازشدن تنگه و در عین حال تداوم محاصره دریایی را نخواهد پذیرفت که در این صورت تفاهم‌نامه مذکور امضا نخواهد شد.
 
سناریوی سوم: ترامپ به دنبال توافقی است

کاهش ذخایر تسلیحات راهبردی، خطر بسته‌ماندن تنگه هرمز تا انتخابات میان‌دوره‌ای، فشار میانجی‌گران و احتمالاً ناامیدی ترامپ از تحقق خواسته‌هایش در پرونده ایران انگیزه‌های کمی نیستند تا او را مجاب به انعطاف در برابر مطالبات ایران کنند. طبق برخی گزارش‌ها، ترامپ از جنگ با ایران خسته شده و می‌خواهد هرچه زودتر پایان یابد تا بتواند به سراغ مسائل دیگر برود. واکنش تند و منفی جمهوری‌خواهان کنگره به اخبار تفاهم‌نامه میان دو کشور این فرضیه را تقویت می‌کند که آمریکا در آستانه توافقی است که امتیازات معناداری به ایران می‌دهد.

این توافق می‌تواند حالت دیگری نیز داشته باشد که در آن، ترامپ صرفا به یک مصالحه بر سر تنگه هرمز رضایت می‌دهد. وضعیت پرونده هسته‌ای هم تا مدتی نامعلوم در حالت منجمد نگه داشته خواهد شد. البته این موضوع یک مانع بسیار جدی دارد و آن جمهوری‌خواهان کنگره و لابی اسرائیل است. این دو جریان نمی‌پذیرند آمریکا جنگ با ایران را تا زمان تحقق اهداف اولیه خود ترک کند. هم‌حزبیان ترامپ مانعی جدی در مسیر امضای تفاهم‌نامه هستند.
 
ترامپ احتمالاً هنوز میان «توافق» و «وقت‌کشی» تصمیم نهایی نگرفته و ممکن است تفاهم‌نامه را ابزاری برای مدیریت بحران ببیند. سه سناریو مطرح است: نخست، خرید زمان تا انتخابات میان‌دوره‌ای از طریق باز نگه داشتن تنگه هرمز و آرام‌کردن بازارها؛ دوم، ادامه فشار اقتصادی برای فرسایش ایران؛ و سوم، پذیرش توافقی محدود و ناخوشایند. با این حال، هر مسیر برای ترامپ پرهزینه است. ایران احتمالاً اجازه نخواهد داد مذاکرات صرفاً به ابزاری برای تعویق بحران تبدیل شود و در داخل آمریکا نیز جمهوری‌خواهان و لابی اسرائیل مخالف عقب‌نشینی طولانی‌مدت از تقابل با ایران هستند.