اندیشکده تهران

هیبت الحلبوسی، رئیس پارلمان عراق و معمار توافق‌های نفتی

پیروزی الحلبوسی پس از کناره‌گیری مثنی السامرایی، رئیس «ائتلاف عزم»، رقم خورد.

هیبت الحلبوسی سیاستمدار عراقی است که پس از ورود به مجلس نمایندگان عراق در انتخابات ششمین دوره در سال ۲۰۲۵ موفق شد ریاست پارلمان عراق را بر عهده بگیرد. او پیش‌تر در سال ۲۰۱۸ و در چهارمین دوره پارلمان، به‌عنوان نماینده استان الانبار وارد عرصه پارلمانی شده بود.

الحلبوسی در دوران نمایندگی خود ریاست کمیسیون نفت و انرژی مجلس نمایندگان را بر عهده داشت و بر بازبینی قراردادها و سیاست‌های نفتی نظارت می‌کرد. همچنین مدیریت گفت‌وگوهای نفتی و انرژی میان بغداد و اربیل، پایتخت اقلیم کردستان عراق بر عهده او بود. همین موضوع لقب «معمار توافق‌های نفتی» را برای او به همراه آورد.

او از جمله رهبران بنیان‌گذار حزب «تقدم» به‌شمار می‌رود و در تقویت جایگاه این حزب در سطوح پارلمانی و سیاسی نقش پررنگی داشته است. الحلبوسی ریاست فراکسیون پارلمانی حزب را بر عهده داشت و در مذاکرات با سایر نیروهای سیاسی، به‌عنوان دست راست رهبر حزب، محمد الحلبوسی، نقش‌آفرینی می‌کرد.

تولد و تحصیلات

هیبت حماد عباس عبدالجبار الحلبوسی در سال ۱۹۸۰ در استان الانبار، واقع در غرب عراق متولد شد. او مدرک کارشناسی خود را در رشته مهندسی دریافت کرد و پس از آن وارد عرصه سیاست شد. پس از آن بود که در دانشگاه المستنصریه بغداد به تحصیل در رشته علوم سیاسی پرداخت و مدارک کارشناسی و کارشناسی ارشد این رشته را اخذ کرد. در کنار تجربه فنی در حوزه مهندسی، پشتوانه دانشگاهی و گسترده در امور سیاسی برای او فراهم ساخت.

تجربه پارلمانی

الحلبوسی نخستین‌بار در سال ۲۰۱۸ و در چهارمین دوره مجلس نمایندگان، به‌عنوان نماینده استان الانبار و در فهرست حزب لیبرال «تقدم» وارد پارلمان شد و به‌عنوان یکی از چهره‌های جوان و تأثیرگذار این حزب مطرح گردید. او در این دوره ریاست کمیسیون نفت و انرژی که یکی از مهم‌ترین کمیسیون‌های پارلمانی عراق است را بر عهده گرفت و بر بازنگری قراردادها و سیاست‌های نفتی و همچنین بر عملکرد نهادهای دولتی در این بخش حیاتی نظارت داشت.

الحلبوسی پس از انتخابات ۲۰۲۱ نیز موفق شد در پنجمین دوره پارلمان عراق، این مسئولیت را ادامه بدهد و در مدیریت گفت‌وگوهای بغداد و اربیل درباره قانون نفت و گاز نقشی برجسته ایفا کرد. نقشی که بار دیگر لقب «معمار توافق‌های نفتی» را برای او تثبیت کرد. وی در انتخابات پارلمانی سال ۲۰۲۵ در استان الانبار، در فهرست حزب «تقدم» نامزد شد و بیش از ۵۱ هزار رأی به دست آورد.

ریاست مجلس نمایندگان

شورای سیاسی ملی، متشکل از پنج جریان اصلی اهل سنت شامل لسیاده، تقدم، حسم، عزم و ‏جماهیر با مجموع ۶۵ کرسی در پارلمان عراق، هیبت الحلبوسی را برای ریاست پارلمان جدید عراق نامزد کرد. در ۲۹ دسامبر 2025، مجلس نمایندگان در ششمین دوره خود، هیبت الحلبوسی را به‌عنوان رئیس مجلس انتخاب کرد. او با نامزدی از سوی شورای سیاسی ملی و با کسب ۲۰۸ رأی از مجموع ۳۰۹ نماینده حاضر در جلسه از کل ۳۲۹ نماینده، موفق شد به این جایگاه دست یابد. پیروزی الحلبوسی پس از کناره‌گیری مثنی السامرایی، رئیس «ائتلاف عزم»، رقم خورد. پس از انصراف السامرایی رقابت برای ریاست مجلس به سه نامزد محدود شد که شامل هیبت الحلبوسی، سالم العیساوی و عامر عبدالجبار بود.

طبق قانون اساسی عراق، نخستین جلسه پس از انتخابات مجلس نمایندگان به ریاست مسن‌ترین عضو برگزار می‌شود و پارلمان موظف است در همان جلسه، رئیس سنی‌مذهب و دو نایب‌رئیس شیعه و کرد را با رأی اکثریت مطلق انتخاب کند. الحلبوسی پس از انتخاب خود در پیامی در شبکه اجتماعی «ایکس» نوشت: «همه ما به‌عنوان نمایندگان مردم در این مرحله وظیفه‌ای روشن داریم تا نقش قانون‌گذاری و نظارتی خود را به‌گونه‌ای ایفا کنیم که حافظ قانون اساسی باشد، ثبات را تقویت کند و منافع عراق را بر هر ملاحظه‌ای مقدم بدارد.» او در ادامه پیام خود افزود: «به مردم‌مان اطمینان می‌دهم که مجلس نمایندگان در انجام این امانت شایسته عمل خواهد کرد و خدمت به دولت و شهروندان، قطب‌نمایی خواهد بود که ما را در هر تصمیمی هدایت می‌کند.»

منبع: الجزیره