چنانچه درگیری در محیط خلیج فارس و تنگه هرمز برای مدتی طولانی‌تر ادامه پیدا کند یا امکان‌پذیری عرضه هر یک از بازیگران در چشم‌انداز با توجه به آثار و تبعات تغییر کند، جهش‌های بزرگ‌تر و ماندگارتر در قیمت نفت و گاز مورد انتظار خواهد بود.


جنگ میان ایران، اسرائیل و ایالات متحده در حالی آغاز شد که بازارهای جهانی تعطیلات آخر هفته خود را سپری می‌کردند و اکنون، با گذشت دو روز از گشایش بازارها واکنش شاخص‌های کلیدی بازار انرژی به این جنگ آغاز شده است. حدود 20 درصد از نفت و گاز جهان از تنگه هرمز عبور می‌کند و شدت درگیری‌ها در حاشیه خلیج فارس و دریای عمان و توقف تقریبی تردد کشتی‌ها در تنگه هرمز، ریسک کاهش عرضه را در بازارهای جهانی نفت و گاز افزایش داده است. هرچند که قیمت‌ها، هنوز با سناریوهای قیمتی پیش‌بینی شده در صورت وقوع جنگ گسترده فاصله دارد.

 

گزارش‌ها حاکی از آنست که با آغاز جنگ تردد نفتکش‌ها در تنگه هرمز تقریبا ناممکن شده است و بیش از 150 نفتکش و حمل‌کننده گاز مایع (LNG) در تنگه متوقف شده اند. اخباری نیز از هدف گرفته شدن دستکم سه نفتکش‌های در این تنگه منتشر شده است. حملات ایران به مواضع نیروهای آمریکایی در حاشیه خلیج فارس، منجر به بروز اختلال در صنایع نفتی منطقه شده است و علاوه بر صادرات نفت، فعالیت پالایشی نیز در برخی مناطق مختل شده است. به‌عنوان مثال، گفته می‌شود که آرامکوی عربستان و یکی از سکوهای نفتی امارات مورد حمله پهپادی قرار گرفته‌اند و فعالیت در پالایشگاه راس تنوره عربستان تا اطلاع ثانوی متوقف شده است. در کردستان عراق نیز تولید در میدان شیخ اقلیم کردستان با اختلال جدی مواجه شده و خبرهایی از گسست در روند انتقال نفت کردستان عراق به بندر جیهان در ترکیه منتشر شده است. 

 

متاثر از همین تحولات و پس از چند نوسان خوش‌بینانه در روز ابتدایی گشایش، شاخص قیمت نفت برنت در حال حاضر در حدود 85 دلار تثبیت شده است. علیرغم افزایش تولید 206 هزار بشکه‌ای اوپک پلاس، بدبینی بازارها به احتمال کاهش تنش در خلیج فارس و تنگه هرمز منجر به تثبیت قیمت در این کانال شده است و در صورت تشدید تنش‌ها می‌توان صعود سریع‌تر قیمت نفت را انتظار داشت. 

 

واکنش بازار گاز به تنش‌ها به مراتب شدیدتر از بازار نفت بود. علاوه بر توقف کشتی‌های حامل گاز مایع (LNG) در تنگه هرمز، توقف فعالیت واحدهای تولیدکننده گاز مایع (LNG) در قطر یکی از مهم‌ترین تحولات ناشی از درگیری‌های جاری در حاشیه خلیج فارس بوده است. باید توجه داشت که قطر سهمی قریب به 20 درصد از بازار گاز مایع (LNG) جهان را به خود اختصاص می‌دهد و توقف عرضه محصول قطری‌ها از هند و چین در آسیا گرفته تا اقتصادهای مهم اروپایی را با کمبود مواجه می‌کند. متاثر از همین توقف، نرخ گاز وارداتی اتحادیه اروپا (با نرخ مرجع قرارداد آتی TTF هلند) با جهش بیش از پنجاه درصدی مواجه شد و به بیش از 62 دلار رسید. گزارش‌هایی نیز از سهمیه‌بندی گاز تحویلی به صنایع در هند منتشر گردیده است. 

 

 قیمت کنونی نفت هنوز پایین‌تر از تخمین‌هایی است که در سناریوی جنگ گسترده از سوی موسسات مختلف منتشر شده بود. موسسه گلدمن ساکس و چند موسسه دیگر، نرخ‌های صددلاری و بالاتر را برای نفت در صورت انسداد کامل در تنگه هرمز تخمین زده بودند. نکته مهم و کلیدی، چه در مورد نفت و چه در مورد گاز، چشم‌انداز اختلالی است که در عرضه کشورهای حاشیه خلیج فارس و ایران به‌وجود می‌آید. چنانچه درگیری در محیط خلیج فارس و تنگه هرمز برای مدتی طولانی‌تر ادامه پیدا کند یا امکان‌پذیری عرضه هر یک از بازیگران در چشم‌انداز با توجه به آثار و تبعات تغییر کند، جهش‌های بزرگ‌تر و ماندگارتر در قیمت نفت و گاز مورد انتظار خواهد بود. دقیقا از همین روست ایالات متحده بخش قابل‌توجهی از توانایی خود را معطوف به تضعیف قابلیت آفندی ایران در محیط خلیج فارس نموده و در تلاش است تا اهرم تاثیرگذاری ایران بر بازارهای جهانی انرژی را به هر ترتیب خنثی نماید.


اندیشکده تهران


0 دیدگاه

logo

ارسال دیدگاه