نمایشگاه هوایی سنگاپور ۲۰۲۶ یا «سنگاپور ایرشو» دهمین دوره و یکی از تأثیرگذارترین نمایشگاه‌های بین‌المللی هوافضا و دفاع در جهان است که از ۳ تا ۸ فوریه ۲۰۲۶ در مرکز نمایشگاهی چانگی سنگاپور برگزار شد. این رویداد نقطه تلاقی بیش از ۱۰۰۰ شرکت از بیش از ۵۰ کشور بود و هم‌زمان با نخستین «اجلاس فضایی» برگزار گردید.

اهمیت

نمایشگاه هوایی سنگاپور یکی از معدود رویدادهای چندوجهی در منطقه آسیا–اقیانوس آرام است که هوانوردی نظامی و تجاری را در یک مکان راهبردی ترکیب می‌کند. هر دو سال یک‌بار، هیئت‌های دولتی و نظامی سطح بالا و همچنین مدیران ارشد شرکت‌های بزرگ از سراسر جهان در نمایشگاه هوایی سنگاپور شرکت می‌کنند تا در این منطقه مشارکت کرده و قراردادهایی را امضا کنند. به‌عنوان تأثیرگذارترین نمایشگاه هوایی آسیا، این رویداد محل حضور شرکت‌های هوافضای پیشرو و بازیگران نوپایی است که مشتاق‌اند نشان خود را در بازار بین‌المللی هوافضا و دفاع ثبت کنند.

حضور گسترده پهپادها، هواپیماهای تجاری و نظامی نوین و تمرکز بر پایداری و فناوری‌های آینده هوانوردی در این نمایشگاه چشمگیر بود. این نمایشگاه نقش کلیدی در انعقاد قراردادها، نمایش آخرین دستاوردها و شکل‌دهی آینده صنعت هوانوردی–دفاعی آسیا–اقیانوس آرام دارد و مسیر را برای رشد سریع تقاضا در منطقه هموار می‌کند.

در این نمایشگاه، جت‌های جنگنده از کشورهای مختلف از جمله سنگاپور، فرانسه، کره جنوبی و آمریکا حضور داشتند. در این دوره ویژه، نمایش‌های پروازی نفس‌گیر شامل تیم آکروباتیک نیروی هوایی سنگاپور با اف-۱۶سی و ای‌اچ-۶۴دی، ایرباس ای۳۵۰-۱۰۰۰ ، سی۹۱۹ چینی، اف-۳۵ استرالیا، جی-۱۰سی چین و تیم‌های آکروباتیک هند، اندونزی، مالزی و دیگر کشورها به نمایش درآمد.

برخی از رویدادهای مهم در نمایشگاه هوایی سنگاپور

▪️ امبرائر

شرکت برزیلی امبرائر در دهمین نمایشگاه هوایی سنگاپور جدیدترین نسل هواپیمای ای۱۹۵-ئی۲، بی‌صداترین و کارآمدترین جت تجاری باریک‌پیکر کوچک جهان، و هواپیمای ترابری تاکتیکی چندمنظوره و همه‌کاره کی‌سی-۳۹۰ «میلنیوم» را به نمایش گذاشت. حضور پررنگ امبرائر در این نمایشگاه، تمایل و تعهد این شرکت به رشد در منطقه آسیا–اقیانوس آرام را نشان می‌دهد. امبرائر تقریباً پنج دهه است که در این منطقه حضور دارد.

▪️ لئوناردو

شرکت ایتالیایی لئوناردو هواپیمای ام-۳۴۶ اف بلاک ۲۰ را در اندونزی بازاریابی می‌کند. در این راستا، در نمایشگاه هوایی سنگاپور، لئوناردو از امضای یک نامه تعهد با شرکای اندونزیایی و وزارت دفاع این کشور درباره برنامه ام-۳۴۶ اف بلاک ۲۰ خبر داد.

▪️ صنایع هوافضای چین

صنایع هوافضای چین با نمایش مدل دقیق جنگنده نسل پنجم جی-۳۵ ای در نمایشگاه هوایی سنگاپور ۲۰۲۶، رسماً از رقیب جدی جنگنده نسل پنجمی آمریکایی اف-۳۵ برای بازارهای جهانی و تقویت نیروی هوایی خود پرده‌برداری کرد و آمادگی خود را برای صادرات این جنگنده اعلام نمود. این جنگنده نسخه «زمین‌پایه» (مخصوص باند فرودگاه) از پروژه‌ای است که پیش‌تر مدل دریایی آن برای ناوهای هواپیمابر طراحی شده بود. هدف پکن از این نمایش، اثبات پیشرفت‌های قابل‌توجه فناورانه خود در ساخت جنگنده‌های نسل پنجم به جهان است.

جنگنده جی-۳۵ ای با بهره‌گیری از طراحی «رادارگریز» به‌گونه‌ای ساخته شده که شناسایی آن توسط رادارهای دشمن بسیار دشوار است. از مهم‌ترین ویژگی‌های آن می‌توان به بدنه یکپارچه، طراحی دقیق برای رادارگریزی، محفظه داخلی تسلیحات (برای پنهان‌سازی موشک‌ها در داخل بدنه) و استفاده از موتورهای بومی اشاره کرد که نشان‌دهنده تلاش چین برای استقلال کامل در بخش پیشرانه است.

در حالی که جنگنده بزرگ‌تر چین، یعنی جی-۲۰، نقش یک جنگنده ضربتی سنگین را دارد، جی-۳۵ ای قرار است نقش یک جنگنده چندمنظوره، سبک‌تر و ارزان‌تر را ایفا کند. بدین ترتیب، نیروی هوایی چین می‌تواند تعداد بیشتری از این هواپیما را تولید و در پایگاه‌های هوایی خود مستقر سازد.

انتخاب نمایشگاه هوایی سنگاپور برای رونمایی از جنگنده جی-۳۵ ای اقدامی حساب‌شده بود. این نمایشگاه محل گردهمایی مقامات دفاعی آسیا، غرب آسیا و آفریقاست و چین با این کار نشان داد آماده است جنگنده نسل پنجم خود را به کشورهایی که به دنبال جایگزینی برای جنگنده‌های غربی هستند صادر کند.

▪️ بوئینگ و اندونزی

در نمایشگاه هوایی سنگاپور، بوئینگ رسماً تأیید کرد که تلاش‌های خود برای فروش جنگنده‌های اف-۱۵ایی‌ایکس «ایگل ۲» به اندونزی را متوقف می‌کند. با وجود توافقات اعلام‌شده در اوت ۲۰۲۳ و یادداشت تفاهم برای خرید احتمالی ۲۴ تا ۳۶ فروند جنگنده، جاکارتا هرگز قرارداد نهایی را امضا نکرد. این یادداشت تفاهم نیز شامل زمان‌بندی یا قیمت مشخصی نبود.

مجوز این معامله احتمالی در سال ۲۰۲۲ توسط وزارت امور خارجه آمریکا صادر شده بود، اما طی بیش از دو سال، دولت اندونزی اقدام عملی برای خرید انجام نداد. در نتیجه، کارزار فروش اف-۱۵ به اندونزی به پایان رسید؛ موضوعی که نمایندگان بوئینگ در نمایشگاه هوایی سنگاپور تأیید کردند.

در همین حال، برنامه اف-۱۵ ایی‌ایکس همچنان در حال توسعه است. این هواپیما نسخه‌ای عمیقاً مدرن‌شده از اف-۱۵ است که سامانه‌های جنگ الکترونیک به‌روزشده و توان حمل تسلیحات بالایی دارد. نیروی هوایی آمریکا قصد دارد تا ۱۲۹ فروند از این جنگنده‌ها را خریداری کند و بوئینگ نیز سرعت تولید آن‌ها را افزایش می‌دهد.

اندونزی در همین حال انتخاب راهبردی دیگری انجام داده است. در سال ۲۰۲۵، این کشور توافق‌نامه‌ای با ترکیه برای خرید ۴۸ فروند جنگنده نسل پنجم «خان» (کان) امضا کرد و بر مسیر جایگزین توسعه ناوگان جنگنده خود تمرکز نمود. به نظر می‌رسد این تصمیم، نقطه پایانی بر سرنوشت قرارداد با شرکت آمریکایی بوئینگ باشد. اندونزی همچنین شرط گذاشته بود که این جنگنده ترکیه‌ای قطعات آمریکایی نداشته باشد.

▪️ کوماک و پایان انحصار

پیشرفت‌های اخیر چین در ساخت هواپیماهای مسافربری و نمایش دو مدل سی-۹۱۹ و سی-۹۲۹ در نمایشگاه هوایی سنگاپور، نویدبخش پایان انحصار چند دهه‌ای بوئینگ و ایرباس و ظهور یک رقیب جدی جهانی از شرق است.

شرکت هواپیماسازی تجاری چین، «کوماک»، با نمایش دستاوردهای برجسته خود اعلام کرد آماده رقابت مستقیم در بازاری است که دهه‌ها در اختیار بوئینگ و ایرباس بوده است. در قلب این تحول، دو پروژه راهبردی سی-۹۱۹ و سی-۹۲۹ قرار دارند. هواپیمای تک‌راهرو سی-۹۱۹ که برای رقابت با مدل‌های پرفروش بوئینگ ۷۳۷ و ایرباس ای۳۲۰ طراحی شده، اگرچه فعلاً در خطوط داخلی چین پرواز می‌کند، اما پایه‌ای محکم برای صادرات آینده فراهم کرده است.

اما آنچه تحلیلگران را بیشتر شگفت‌زده کرد، سرعت پیشرفت پروژه هواپیمای پهن‌پیکر سی-۹۲۹ بود. کوماک اعلام کرد هدف این پروژه رقابت با هواپیماهای دوربرد خانواده ای۳۳۰ و بوئینگ ۷۸۷ است و حتی از برنامه زمان‌بندی اولیه نیز جلوتر رفته؛ به‌طوری که احتمال پرواز آزمایشی آن پیش از سال ۲۰۳۰ وجود دارد.

دستیابی به موتور پیشرفته سی‌جی-۲۰۰۰، که یکی از پیچیده‌ترین بخش‌های هواپیما محسوب می‌شود، گام مهم دیگری در کاهش وابستگی تاریخی چین به فناوری‌های غربی است. این موفقیت فنی پایه‌ای اساسی برای رقابت بلندمدت با دو غول هواپیمایی غربی فراهم می‌کند.

کارشناسان معتقدند اگرچه سلطه کوماک بر بازار جهانی در کوتاه‌مدت بعید است، اما ورود این بازیگر جدید، به‌ویژه با حمایت کامل دولت چین و بازار داخلی عظیم این کشور، می‌تواند به‌تدریج انحصار دوقطبی را بشکند. بازارهای در حال توسعه آسیا، آفریقا و آمریکای لاتین که به دنبال گزینه‌های مقرون‌به‌صرفه و فاقد محدودیت‌های سیاسی هستند، می‌توانند هدف اصلی صادرات کوماک باشند. نمایشگاه سنگاپور نقطه عطفی برای اعلام حضور رسمی چین در باشگاه انحصاری سازندگان هواپیمای مسافربری جهان بود. این رقابت نوپا می‌تواند به تنوع‌بخشی زنجیره تأمین، کاهش قیمت‌ها و شتاب‌گیری نوآوری در صنعت هوانوردی جهانی منجر شود.