ورود سانائه تاکایچی به قدرت در زمانی رخ داد که حزب حاکم به دلیل رسوایی‌های مربوط به کلیسای اتحاد و پرونده‌های صندوق‌های سیاه با بحران مشروعیت روبه‌رو بود. با این حال تاکایچی با بهره‌گیری از تصویر خود به‌عنوان نیرویی تازه، حزب لیبرال دموکرات یا به اختصار LDP را بازسازی کرد[1]. او در ۸ فوریه ۲۰۲۶ با برگزاری انتخابات زودهنگام توانست بیش از دو سوم کرسی‌ها مجلس نمایندگان را به دست آورد؛ این بزرگ‌ترین پیروزی حزبی پس از جنگ جهانی دوم محسوب می‌شود[2]. این پیروزی قدرت او را برای پیشبرد برنامه‌های سیاسی افزایش داد و زمینه‌ساز تنش‌هایی شد که در ادامه بررسی می‌شود.

اصلاح قانون اساسی و سیاست دفاعی

تاکایچی به جناح محافظه‌کار LDP تعلق دارد و از مدت‌ها پیش خواهان بازنگری ماده ۹ قانون اساسی و به رسمیت شناخته شدن نیروهای دفاع خود به عنوان ارتش کامل بوده است[3]. او معتقد است که در دنیای کنونی، تکیه صرف بر دفاع منفعل کافی نیست و ژاپن باید توانایی ضربه‌ی پیشدستانه و دفاع جمعی را داشته باشد. در اکتبر ۲۰۱۵، دولت شینزو آبه قوانین جدید امنیتی را تصویب کرد که امکان استفاده محدود از حق دفاع جمعی در شرایط تهدیدکننده بقا را فراهم می‌کرد[4]. تاکایچی در نوامبر ۲۰۲۵ در پاسخ به پرسش نمایندگان اعلام کرد که حمله چین به تایوان می‌تواند چنین وضعیتی ایجاد کند؛ این سخن به معنای احتمال مشارکت نظامی ژاپن در کنار آمریکا برای دفاع از تایوان تفسیر شد[5].

بحران دیپلماتیک با چین

تصریح تاکایچی مبنی بر اینکه حمله چین به تایوان شرایط تهدید‌کننده بقا برای ژاپن ایجاد می‌کند، نقطه عطفی در روابط چین و ژاپن بود. این مفهوم از قانون امنیتی ۲۰۱۵ ریشه می‌گیرد و استفاده از آن می‌تواند به نیروهای دفاعی ژاپن اجازه دهد در صورت حمله به کشور ثالث به کمک آمریکا اقدام کنند[6]. اظهارات مستقیم تاکایچی در ۷ نوامبر، برخلاف زبان مبهم گذشته ژاپن، موجب شد پکن او را به عبور از خط قرمز و احیای نظامی‌گری متهم کند. کنسول چین در اوزاکا حتی در پیامی در شبکه‌های اجتماعی تهدید کرد که گردن‌های کثیفی که خود را در این موضوع دخالت می‌دهند باید قطع شوند، هرچند این پیام حذف شد[7].

اقدامات متقابل چین

پکن در واکنش، کارزار دیپلماتیکی به راه انداخت و در سلسله یادداشت‌های روزنامه پیپلز دیلی ژاپن را متهم کرد که قصد دارد بهانه‌ای برای گسترش نظامی بیابد. وزارت خارجه چین در ۱۰ نوامبر نیز اعلام کرد که سخنان نخست‌وزیر ژاپن تجاوز فاحش در امور داخلی چین است و هشدار داد که چین برای حفظ منافع خود آماده پاسخ است[8]. دولت چین علاوه بر فشار کلامی، محدودیت‌هایی بر صادرات فلزات کمیاب به ژاپن، کاهش سفرهای گردشگری و لغو پروازهای مستقیم اعمال کرد[9]. این اقدام‌ها، که هم‌زمان با افزایش تمرین‌های نظامی چین در اطراف تایوان و دریای چین شرقی بود، باعث شد تحلیلگران از شروع یک مارپیچ تنش در روابط دو کشور سخن بگویند[10].

واکنش ژاپن و تبیین سیاست

پس از تشدید انتقادات، تاکایچی تلاش کرد از لحن خود بکاهد. او در ۲۷ ژانویه ۲۰۲۶ طی یک برنامه تلویزیونی اعلام کرد که ژاپن قصد ندارد به صورت یک‌جانبه دست به اقدام نظامی بزند، اما اگر نیروهای آمریکایی در حال تخلیه شهروندان ژاپنی و آمریکایی در تایوان مورد حمله قرار گیرند، عدم پاسخ ژاپن موجب فروپاشی اتحاد ژاپن–آمریکا خواهد شد. او تأکید کرد که هرگونه اقدام در چارچوب قانون اساسی و مفهوم دفاع جمعی خواهد بود. با این حال پکن این سخنان را ناکافی دانست و همچنان خواستار اصلاح موضع ژاپن شد[11].

تهدید کره شمالی و پاسخ ژاپن

در کنار بحران با چین، کره شمالی نیز طی زمستان ۲۰۲۵ و اوایل ۲۰۲۶ آزمایش‌های موشکی متعدد انجام داد. به گفته مؤسسه مطالعات جنگ، پیونگ‌یانگ در ۴ ژانویه ۲۰۲۶ دست‌کم دو موشک فوق‌صوت هواسونگ ۱۱-اِی پرتاب کرد که حدود ۹۰۰ کیلومتر در ارتفاع پایین پرواز کرده و می‌تواند کل شبه‌جزیره و جزایر اصلی ژاپن را هدف قرار دهد. این موشک‌ها با مانورپذیری غیرعادی از شبکه‌های دفاع موشکی می‌گریزند و هدف از آزمایش آنها تسریع توسعه نظامی و اعتراض به دیدار رئیس‌جمهور کره جنوبی با شی جین‌پینگ اعلام شد. کارشناسان معتقدند پیونگ‌یانگ طی ماه‌های پایانی ۲۰۲۵ تقریباً هر ماه نوعی موشک آزمایش کرده و رهبر آن دستور افزایش تولید تسلیحات تاکتیکی را صادر کرده است[12].

موضع متقابل تاکایچی

واکنش ژاپن به آزمایش‌های کره شمالی ترکیبی از هشدار و آمادگی بود. دفتر نخست‌وزیری در ۲۷ ژانویه ۲۰۲۶ دستور داد حداکثر تلاش برای جمع‌آوری اطلاعات انجام شده، ایمنی هواپیماها و کشتی‌ها تضمین شده و تمام تدابیر پیشگیرانه برای مقابله با احتمال وقوع شرایط اضطراری اتخاذ شود[13]. کمی بعد در مناظره‌ای انتخاباتی، تاکایچی با اشاره به تعداد کلاهک‌های کره شمالی این کشور را یک قدرت هسته‌ای خواند و تهدیدات آن را جدی دانست، هرچند دولتش روز بعد اعلام کرد که موضع رسمی ژاپن هنوز به رسمیت شناختن وضعیت هسته‌ای کره شمالی نیست[14]. او تأکید کرده است که ژاپن باید سامانه‌های دفاع موشکی و قابلیت شلیک متقابل خود را ارتقا دهد و همکاری با ایالات متحده و کره جنوبی را افزایش دهد[15].

روابط ژاپن و کره جنوبی و نقش ایالات متحده

تنش‌های منطقه‌ای هم‌زمان با بهبود روابط بین ژاپن و کره جنوبی شکل گرفت. لی جه میونگ، رئیس‌جمهور کره جنوبی، در ژانویه ۲۰۲۶ برای سومین بار با تاکایچی دیدار کرد. آنها توافق کردند همکاری اقتصادی و امنیتی را تعمیق بخشند و درباره زنجیره‌های تأمین، هوش مصنوعی، و خلع سلاح هسته‌ای شبه‌جزیره گفت‌وگو کردند. دو کشور همچنین با ایالات متحده در تشکیل گروهی چندجانبه برای نظارت بر اجرای تحریم‌ها علیه کره شمالی همکاری می‌کنند. لی ضمن اشاره به بی‌سابقه بودن محیط امنیتی منطقه، تأکید کرد که تعمیق روابط سئول و توکیو یک وظیفه فوری است[16]. این همگرایی نشان می‌دهد که تهدید مشترک از سوی کره شمالی و نگرانی نسبت به چین دو رقیب دیرینه را به سوی همکاری سوق داده است.

ایالات متحده که اتحادش با ژاپن و کره جنوبی یکی از ارکان امنیت آسیاست، از موضع سخت تاکایچی استقبال کرده است. در برنامه تلویزیونی یادشده، او اظهار داشت اگر ژاپن در بحران تایوان از حمایت آمریکا خودداری کند، اتحاد دو کشور فرو خواهد ریخت[17]. این اظهارنظر در راستای تقویت بازدارندگی مشترک تعبیر شد. با این حال برخی کارشناسان معتقدند تکیه بیش از حد بر واشینگتن ممکن است آزادی عمل ژاپن را محدود کند و آن را به ابزار سیاست‌های آمریکا بدل سازد[18].

خطر مارپیچ تنش

افزایش بازدارندگی ژاپن و تأکید بر آمادگی دفاع جمعی، پیام روشنی از بازگشت ژاپن به عنوان یک قدرت نظامی ارسال کرده است. بسیاری از کشورهای آسیایی این روند را به‌عنوان تعادل‌بخشی به قدرت چین می‌دانند[19]. اما در سوی دیگر، پکن اقدامات تاکایچی را تهدیدی مستقیم تلقی کرده و با یادآوری جنایات جنگی ژاپن در قرن ۲۰، افکار عمومی داخلی خود را علیه توکیو بسیج کرده است[20]. این فضا، به‌ویژه در شرایطی که دونالد ترامپ دوباره به ریاست‌جمهوری آمریکا بازگشته و سیاستی سخت‌گیرانه در قبال چین در پیش گرفته، احتمال سوءتفاهم و اشتباه محاسباتی را افزایش می‌دهد. تحلیلگران هشدار می‌دهند که هر گونه حادثه دریایی یا هوایی در نزدیکی جزایر سنکاکو یا تنگه تایوان می‌تواند جرقه‌ای برای درگیری ناخواسته باشد[21].

فشار اقتصادی و مالی

اجرای سیاست‌های مالی گسترده تاکایچی در حالی صورت می‌گیرد که اقتصاد ژاپن با تورم بالا، رشد کم و بدهی سنگین دست و پنجه نرم می‌کند[22]. در صورت رکود اقتصادی، توان ژاپن برای افزایش بودجه دفاعی و اجرای برنامه‌های نظامی کاهش خواهد یافت؛ بنابراین پیوند میان سیاست اقتصادی و امنیتی شکننده خواهد بود.

تغییر افکار عمومی و مسأله قانون اساسی

پیروزی تاکایچی نشان می‌دهد بخش قابل‌توجهی از جامعه ژاپن، خصوصاً نسل جوان، از رویکرد ملی‌گرایانه و بازنگری در قانون اساسی استقبال می‌کنند[23]. اما مخالفان نگرانند که اصلاح ماده ۹ و تداوم لحن تند ضدچینی، خاطرات تلخ جنگ جهانی دوم را زنده کند و کشورهای همسایه مانند چین و حتی کره جنوبی را به واکنش‌های شدیدتر وادارد[24]. هرگونه اقدام سمبلیک می‌تواند دستاویز تازه‌ای برای بسیج احساسات ضدژاپنی در منطقه شود.

نتیجه‌گیری

از زمان روی کار آمدن سانائه تاکایچی، ژاپن شاهد ترکیبی از پوپولیسم ملی‌گرا، اصلاحات اقتصادی پرهزینه و سیاست خارجی جسورانه بوده است. پیروزی چشمگیر او در انتخابات فوریه ۲۰۲۶ مشروعیت بی‌سابقه‌ای برای تغییرات به او می‌دهد، اما حرکت در مسیر بازنگری قانون اساسی و افزایش بودجه دفاعی، در کنار تشدید تنش با چین و تهدید کره شمالی، آینده‌ای پر‌ریسک برای شرق آسیا رقم می‌زند. این خطر وجود دارد که مارپیچ اقدامات تلافی‌جویانه، به ویژه در دوران بازگشت دولت ترامپ در آمریکا، منجر به سوء‌تفاهم و درگیری ناخواسته شود. موفقیت تاکایچی نه تنها به توانایی او در حفظ رشد اقتصادی و مدیریت بدهی بستگی دارد، بلکه به مهارت او در ایجاد تعادل میان بازدارندگی و دیپلماسی نیز وابسته است.

منابع:

[1] https://eastasiaforum.org/2026/02/16/japans-uncertain-path-after-takaichis-big-win/

[2] https://www.csis.org/analysis/takaichi-dominates-japans-lower-house-election

[3] https://www.europarl.europa.eu/RegData/etudes/BRIE/2025/777965/EPRS_BRI(2025)777965_EN.pdf

[4] https://www.nippon.com/en/in-depth/d01201/

[5] https://globaltaiwan.org/2025/12/the-prcs-diplomatic-offensive-against-japan-over-taiwan/

[6] https://www.nippon.com/en/in-depth/d01201/

[7] https://globaltaiwan.org/2025/12/the-prcs-diplomatic-offensive-against-japan-over-taiwan/

[8] https://globaltaiwan.org/2025/12/the-prcs-diplomatic-offensive-against-japan-over-taiwan/

[9] https://www.reuters.com/world/china/japan-us-alliance-would-crumble-if-tokyo-ignored-taiwan-crisis-pm-takaichi-says-2026-01-27/

[10] https://www.chathamhouse.org/2026/02/why-resurgent-japan-good-asia

[11] https://www.reuters.com/world/china/japan-us-alliance-would-crumble-if-tokyo-ignored-taiwan-crisis-pm-takaichi-says-2026-01-27/

[12] https://understandingwar.org/research/china-taiwan/korean-peninsula-update-january-13-2026/

[13] https://japan.kantei.go.jp/104/decisions/2026/_00004.html

[14] https://www.nknews.org/2026/01/takaichi-calls-north-korea-a-nuclear-armed-state-emphasizing-threats-to-japan/

[15] https://ipdefenseforum.com/2026/01/japan-south-korea-strengthen-security-ties-amid-northeast-asia-tensions/

[16] https://ipdefenseforum.com/2026/01/japan-south-korea-strengthen-security-ties-amid-northeast-asia-tensions/

[17] https://www.reuters.com/world/china/japan-us-alliance-would-crumble-if-tokyo-ignored-taiwan-crisis-pm-takaichi-says-2026-01-27/

[18] https://www.nippon.com/en/in-depth/d01201/

[19] https://www.chathamhouse.org/2026/02/why-resurgent-japan-good-asia

[20] https://globaltaiwan.org/2025/12/the-prcs-diplomatic-offensive-against-japan-over-taiwan/

[21] https://japan-forward.com/lower-house-election-in-japan-reverberates-worldwide/

[22] https://eastasiaforum.org/2026/02/16/japans-uncertain-path-after-takaichis-big-win/

[23] https://eastasiaforum.org/2026/02/16/japans-uncertain-path-after-takaichis-big-win/

[24] https://globaltaiwan.org/2025/12/the-prcs-diplomatic-offensive-against-japan-over-taiwan/